Kweken en oogsten

Blauwe bessen kweken

Blauwe bessen groeien aan kleine tot middelgrote struikjes van 50 tot 150 cm hoog en één meter breed, afhankelijk van de gekozen variëteit. Deze elegante planten met middelgrote, stevige, glanzende bladeren bloeien in het voorjaar met mooie klokvormige bloemen die veel insecten aantrekken. De bessen rijpen, opnieuw afhankelijk van de variëteit, van begin juli tot eind augustus. Ze willen een plekje in de zon, maar zijn ook tevreden met halfschaduw.

Blauwe bessen zijn behoorlijk hip. Ze zitten boordevol antioxidanten en zijn heerlijk zoet van smaak. Deze plant verdient dus zeker een plekje in je tuin of op je balkon.

Blauwe bessen staan bekend als ‘makkelijke’ planten. In de eerste jaren hebben ze weinig bemesting nodig en vanaf twee tot drie jaar is jaarlijks een zachte organische voeding voldoende. Snoeien is evenmin ingewikkeld: tijdens een vorstvrije winterperiode kun je oude takken verwijderen en de struik van binnen wat uitdunnen.

Water en zuur

Hoewel blauwe bessen over het algemeen zorgeloos zijn, willen ze wel op drie punten wat extra aandacht. Blauwe bessen willen, net als de wilde inheemse bosbes, zure grond en voldoende vocht. Dus niet enkel wat dennennaalden rond hun stam, maar ook in de grond (tot minstens 50 cm) 50% zure grond. Deze grond moet eveneens continu vocht bevatten.
Dat is fijn voor wie op zure veengrond tuiniert en in de tuin al succesvol azalea’s en rododendrons heeft staan. Die kan zijn blauwe bessen zonder veel extra aandacht uitplanten.
Maar wat als je, net als ik, op puur zandgrond zit? Deze kalkrijke grond is geweldig voor druiven en vijgen, maar tijdens de zomermaanden erg droog. In dat geval is het kweken van blauwe bessen in potten een uitstekende oplossing.

Kweken in pot

Bij het kopen van plantmateriaal krijg je vaak planten in ruime 2 of 3 liter potten. Het is belangrijk om jonge planten te kiezen met een stevige, gezonde groei en een evenwichtige vertakking. Om de planten goed te kunnen laten uitgroeien, is een flinke pot van minimaal 10, 20 of 30 liter belangrijk. Je kunt meteen voor de grootste maat gaan, maar zelf geef ik er de voorkeur aan om de potten een beetje te laten meegroeien met de planten. Door in die eerste jaren de planten elk jaar of om de twee jaar naar een grotere maat te verpotten, kun je ze makkelijk extra wortelruimte en een beetje extra grond en voeding meegeven.

Kies lage, brede potten en gebruik zure azaleagrond of meng je eigen tuingrond met minstens 50% donkere turf (doorvroren zwartveen). Vul de potten voor twee derde en bedek de bovenkant met een dikke laag houtschors, haksel, houtzaagsel, verteerd blad, dennennaalden of ander zuur organisch materiaal om de juiste zuurgraad te behouden.

Een ander aandachtspunt is water. Om hiermee om te gaan, kun je een houten kader maken met oude tuinplanken en vijverfolie. Zo komen de potten met blauwe bessen gezellig bij elkaar te staan. In de wintermaanden krijgen ze voldoende regen om vochtig te blijven, en in de zomer kun je de ruimte tussen de potten met een tuinslang vullen zodat de planten voldoende vocht kunnen opnemen. Zelf plaatste ik naast de blauwe bessenpotten een flinke kuip voor het opvangen van regenwater zodat ik het makkelijk kan vullen.

Bescherming tegen vogels

Tijdens de oogstperiode zijn vogels gek op blauwe bessen. Om ze te beschermen, kun je een eenvoudige constructie maken met tuinplanken en vier hoekpalen. Hier kun je een vogelnet aan bevestigen dat je tijdens het oogsten gemakkelijk kunt verwijderen. Een beetje kleur met verf in blauw en groen geeft de constructie een vrolijke uitstraling, terwijl je elk jaar kunt genieten van een overvloedige oogst.

Blauwe bessen of bosbessen

Wanneer we spreken over blauwe bessen, bedoelen we de soort Vaccinium corymbosum. Deze planten komen oorspronkelijk uit Amerika en groeien uit tot struiken van zo’n anderhalve meter hoog. De vruchten kunnen tot 2 cm groot worden en hangen in trossen bij elkaar. De bessen hebben een zachte, zoete smaak en zijn bijna wit vanbinnen, terwijl het sap kleurloos is.

De inheemse bosbes, Vaccinium myrtillus, blijft veel lager als plant en wordt hooguit 50 cm. De kleine vruchten van 0,5 cm groot zitten verspreid over de hele struik en hebben een wat sterkere smaak, terwijl het sap donkerblauw is. Bosbessen worden vanwege hun beperkte opbrengst en lastige oogst nauwelijks commercieel geteeld, maar je kunt ze wel op zure grond in de natuur aantreffen.

Variëteiten

Het aanbod aan blauwe bessenvariëteiten is indrukwekkend en groeit elk jaar met nieuwe cultivars die grotere bessen en een hogere productiviteit bieden. Samen met de vertrouwde klassiekers kan het kiezen soms lastig zijn.

Bij de vroege selecties zijn ‘Bluetta,’ ‘Patriot,’ en ‘Spartan’ aanraders. Voor middentijdse oogst zijn ‘Berkeley,’ ‘Bluecrop,’ en ‘Brigitta’ goede keuzes, terwijl ‘Dixie’ en ‘Elliot’ geschikt zijn voor een late oogst. Als je iets unieks wilt, is er zelfs een zachtroze variant genaamd ‘Pink lemonade.’
Heb je weinig plaats dan zijn er dwergselecties zoals ‘Northblue’ en ‘Petite’ die minder hoog groeien en tevreden zijn met een kleinere pot.

Het is raadzaam om planten bij een gespecialiseerde kweker te kopen en advies in te winnen voor de beste resultaten bij het kweken van deze heerlijke bessen.

Conclusie

Blauwe bessen zijn verrassend eenvoudig te kweken, zolang je de juiste grond en voldoende water biedt. Of je nu een tuin, terras, of balkon hebt, je kunt ze vrijwel overal kweken. Met wat extra aandacht voor zuurgraad, vocht en bescherming tegen vogels kun je jaarlijks rekenen op een heerlijke, kleurrijke oogst.