Moestuin

Meer oogst – minder onkruid

Dichter zaaien geeft meer oogst en minder onkruid

Je hoeft geen onkruidexpert te worden om lekker te tuinieren. Het beste schoffel je het namelijk al weg voordat het herkenbaar is. Vaak denken we pas aan wieden wanneer het te laat is, als het opkomende onkruid goed geworteld is en het blad gaat concurreren met je groenten en kruiden. Dan is wieden inmiddels een rotklus geworden en beschadig je ook nog eens de wortels van je gewassen bij het uittrekken van bijvoorbeeld knopkruid of melde. De oplossing? Er zijn er meerdere:

“Deze tips kunnen het verschil maken tussen ploeteren en lekker moestuinieren!”

Dichter zaaien

Een andere manier om onkruid te onderdrukken is met behulp van nauwere plant- en zaaiafstanden. Een krop sla zoals je hem in de winkel koopt, heeft 30 centimeter afstand tot zijn buurman nodig om uit te kunnen groeien. Steeds vaker eten we echter mesclun salademix of rucola e.d. Waarom zou je je sla en andere blaadjes dan niet direct zo telen zoals je ze graag eet? Op rijtjes, dicht bij elkaar, waarbij je ze voortdurend oogst en eet.

De rijafstand wordt dan bepaald door de breedte van je schoffel. Bij een rijafstand van 10 centimeter en een vaste hand werk je bijvoorbeeld met een 8,5 centimeter brede kantelschoffel. Heb je een schoffel van 10 cm breed, dan kan je je bladgewassen op 12 of 13 centimeter afstand zaaien. In de rij hou je geen afstand tussen de planten. Zodra het groeit ga je eten, en zie maar dat je het dan bijhoudt!

Voorzaaien en uitplanten

Voorzaaien en uitplanten geeft je gewassen een voorsprong op onkruid. Je maakt het bed namelijk goed schoon vlak voor je uitplant, terwijl je voorgezaaide groenten en kruiden topfit en startklaar staan om verder te groeien en de ruimte in te nemen.

Routine en mooi schoffelen

Routine en ‘mooi weer schoffelen’. Wanneer je je moestuin iedere twee weken volledig zou schoffelen, krijgen onkruiden geen kans. Maar als je dit op een vaste dag in je agenda zou zetten, lijkt het er gek genoeg op of het dan altijd regent of er net iets belangrijkers te doen is. Maak er dus een sport van om even te schoffelen bij goed weer, zodra je je rug wil strekken na wat computerwerk of terwijl je water kookt voor een kop thee. Je zal zien dat regelmatig schoffelen onder gunstige omstandigheden 90 procent van je onkruid(problemen) voorkomt.

Vals zaaibed

Met een vals zaaibed geef je onkruiden de gelegenheid om onder prima omstandigheden te kiemen om ze vervolgend weg te schoffelen. De techniek van een ‘vals zaaibed’ houdt in dat je je grond zaai- of plantklaar maakt, ruim voordat je werkelijk wilt gaan zaaien of uitplanten. Na twee weken schoffel je dan de kiemende onkruiden af en laat deze even verdrogen. De teelt die je nu gaat planten of zaaien, heeft een voorsprong op nieuw kiemend onkruid en is beter schoon te houden.

Vals zaaibed 2.0

Een verbeterde versie van deze techniek verkrijg je wanneer je de voorbereide grond bedekt met een stuk zwart landbouwfolie. Onder de folie wordt het warm, waardoor nog meer onkruidzaden kiemen en vervolgens, wegens gebrek aan licht, het loodje leggen. Na twee weken verwijder je de folie, schoffel je de bovenlaag en kan je schoon planten en zaaien. De vals-zaaibed-methode werkt het beste in de zomer, wanneer de warmte een maximaal aantal zaden laat kiemen.

Handige tip: Hou zicht op je zaaigoed. Ook als je een vals zaaibed gebruikt, zal je moeten schoffelen. Dit is soms lastig bij traag kiemend zaaigoed, zoals wortel, pastinaak en biet. Zaai hier dan ook een aantal sneller kiemende zaden mee, zodat je nog voor de opkomst van het hoofdgewas, veilig kan schoffelen tussen de rijen. Ik zaai hiervoor een beetje radijszaad bij de bieten en wat bietenzaad bij de wortels, zodat de rijen sneller zichtbaar zijn.

Bodembedekking

Ik begin langzaam een fan te worden van ‘niet-organische mulch’, een mooi eufemisme voor het bedekken van je bodem met worteldoek, landbouwfolie, biologisch afbreekbaar plastic of eventueel rollen inktvrij karton. Ik vind een schone, donkere teelaarde mooier dan zwart plastic en was in eerste instantie nogal terughoudend. Maar de positieve effecten op de onkruiddruk én op de structuur en vruchtbaarheid van de bodem zijn overtuigend en juist omdat veel moestuinders hun tuinwerk combineren met andere werkzaamheden, kan het helpen om het plezier er in te houden.

Tip voor een goede start: Om je gewassen tijdens het seizoen schoon te houden, start je het beste op een schoon teeltbed. Vóór het teeltseizoen verwijder je dus zo goed mogelijk alle pollen en wortelonkruiden, zodat ze niet via de plantgaten je groentegewassen verdringen.

Bedekking om de grond sneller op te warmen

Als je een natuurlijke mulch gebruikt, dan haal je in maart het stro of bladerdek van je bedden om de verwarmende werking van de zonnestralen toe te laten. Met een folie’mulch’ werkt dit anders en bedek je de grond juist een paar weken met zwart folie, voordat je wilt gaan zaaien of planten. De warmte die wordt opgenomen wordt doorgegeven aan de grond en doordat deze bedekt is, beter vastgehouden. Hierdoor kan je eerder aan de slag en blijft het effect van een late vorst of sneeuwbui beperkt.

Bodembedekking onder langdurige teelten

Wanneer je een goed voorbereid teeltbed maakt, schoon en vochtig en met voldoende voedingstoffen, kan je het afdekken met worteldoek of mulchkarton waarin je gaten hebt gemaakt op de plantafstand van de gewenste gewassen. Dit gaat heel goed bij aardbeien, courgette en patisson en langzaam groeiende kolen zoals spruiten, palm-, boeren- en savooiekool, meerjarige winterbroccoli en kan zelfs bij kroppen sla en andere groenten met een plantafstand van 30 centimeter of ruimer. Ook aardappels teel ik onder worteldoek, op de oude composthoop, die we voor het bedekken een paar dagen lang goed water geven.

Wanneer je grond voldoende vocht levert of je druppel-irrigatie aan wilt leggen, kan je voor een aantal teelten ook afbreekbaar bioplastic gebruiken. De grond hieronder warmt nog wat meer op en is dus goed geschikt voor bijvoorbeeld pompoen en courgette.