Groene verhalen

Romke van der Kaa – Werkeloze werksters

Iedere zomer hetzelfde liedje: gezeur over wespen. Ik wil overlast van wespen heus niet bagatelliseren en ik weet dat er zelfs mensen zijn die aan een wespensteek zijn overleden, maar ja – eigenlijk hoort de wesp er toch wel bij, zo aan het begin van de herfst.

Het nut van wespen

“Wat is het nut van wespen?”, vragen mijn vrienden soms en zuchtend herhaal ik dan maar mijn mantra over het nut van kringlopen, en over de wespenorchis die zonder de wesp snel uitgestorven zou zijn. En ik stel de tegenvraag: “waarom vraag je niet aan de wesp wat het nut is van de mens?” Maar als iemand net door een wesp gestoken is heeft hij weinig zin in filosofische nuances.

‘De wespenorchis zou zonder de wesp snel uitgestorven zijn’

Wespen zijn nuttige dieren, al zou je dat niet onmiddellijk concluderen als je ze op een nazomerdag in je glas rosé ziet spartelen.

In het voorjaar zijn er alleen wespenkoninginnen. Die zoeken een plaats om hun nest te bouwen, vaak in een verlaten muizenhol of onder een dakpan. In mei worden de eerste werksters geboren. Die vangen vliegen en muggen om de larven in de snel groeiende kolonie te voeden. In augustus komen de mannetjes uit de pop, en vlak daarna de nieuwe koninginnen. Die worden bevrucht, waarna de mannetjeswespen sterven. Taak volbracht.

De cyclus is nu voltooid en de werksters zitten zonder werk. Ze houden zich nog tot de eerste nachtvorst in leven met nectar, fruit, vruchtensap, abrikozenjam – alles wat er aan zoetigheid voorhanden is. Het zijn deze werkeloze werksters waarover wij klagen.

De wespenval

Rond het verdelgen van de wesp is een hele industrie ontstaan. Een topper in tuincentra is sinds jaar en dag de wespenval. Tegenwoordig is die vaak vermomd als kleurig glazen klokje dat zelfs iets feestelijks heeft als je het aan een boomtak ziet hangen. De klok heeft een reservoir dat je kunt vullen met zoete vloeistof. De wesp kan er wel in, maar er niet meer uit en sterft in een zee van zoetigheid. Van dichtbij ziet zo’n wespenval er iets minder leuk uit, zeker als er zich tientallen dode wespen in hebben opgehoopt.

Wat de wespenbestrijder zich niet realiseert is dat hij met zijn wespenval vol zoetigheid wespen uit de wijde omgeving aantrekt. En dat een flinke wespenkolonie wel tot 10.000 wespen kan bevatten. Om die allemaal te vangen kun je de hele boom wel vol hangen. Het effect is voornamelijk psychologisch: je hebt het idee dat je iets doet.