Kennis van kweken

Waarom krullen bladeren van tomatenplanten?

Krullende bladeren zijn bij tomaten heel normaal. Vaak is het een reactie op warmte, water of voeding en lang niet altijd een teken dat er iets ernstigs aan de hand is. De richting waarin het blad krult geeft meestal al een goede aanwijzing over de oorzaak.

Bladeren die omhoog krullen

Wanneer tomatenbladeren zich omhoog vouwen of oprollen, probeert de plant meestal vocht vast te houden. Vooral tijdens warme zomerdagen zie je dit veel gebeuren. De plant verkleint als het ware het bladoppervlak zodat er minder water verdampt. Op een balkon, dakterras of in een kas kan dit effect extra sterk zijn doordat potten en substraat snel opwarmen.

Ook droogte of onregelmatig water geven zorgt vaak voor omhoog krullende bladeren. Tomatenplanten houden van een gelijkmatige vochtigheid. Als de wortels eerst droog komen te staan en daarna ineens veel water krijgen, raakt de plant gestrest. Vooral planten in kleine potten hebben daar snel last van, omdat het substraat veel sneller uitdroogt dan in de volle grond.

Wind speelt eveneens een rol. Op open plekken met veel tocht verliezen planten meer vocht via het blad. Om zichzelf te beschermen rollen de bladeren zich iets op. Dat ziet er soms zorgelijk uit, maar is meestal een tijdelijke reactie.

Daarnaast kunnen wortels letterlijk ruimte tekortkomen. Een tomatenplant die een pot volledig heeft doorworteld kan op warme dagen onvoldoende water opnemen. De bladeren reageren dan vaak als eerste door omhoog te krullen.

Tip voor stadstuiniers

Controleer of de pot groot genoeg is, voor tomatenplanten is minimaal 20–30 liter aanbevolen. Geef bij voorkeur ‘s ochtends water, zodat de plant de dag goed ingaat.

Let ook op ongewenste beestjes

Bladeren die omhoog krullen kunnen ook het gevolg zijn van een plaag. Bladluizen en bladrolmijten zijn de meest voorkomende boosdoeners. Bladluizen prikken met hun zuigsnuit in de bladcellen en zuigen de plantensappen op, bladrolmijten raspen het bladoppervlak open. In beide gevallen raakt het weefsel beschadigd en krimpt het aan één kant samen, het blad krult als vanzelf omhoog.

Gelukkig zijn beide plagen goed te behandelen. Insectenzeep of neem-olie werkt bij lichte aantasting al heel effectief. Herhaal de behandeling na een week om eventuele resterende eitjes aan te pakken.

Bladeren die omlaag krullen

Omlaag krullende bladeren wijzen vaker op problemen rond de wortels of de voeding. Een veelvoorkomende oorzaak is een te nat substraat. Wortels hebben naast water ook zuurstof nodig. Blijven ze langdurig nat, dan functioneren ze minder goed en gaan bladeren slap hangen of naar beneden krullen.

Te veel stikstof: het ‘klauwblad’

Ook overbemesting kan omlaag krullende bladeren veroorzaken, vooral wanneer er te veel stikstof wordt gegeven. De plant maakt dan veel zacht, donkergroen blad aan en de bladpunten gaan naar beneden buigen. Dit wordt ook wel ‘klauwblad’ genoemd. In potten, kokos of hydrocultuur ontstaat zo’n overschot sneller. Spoel in dat geval de grond of het substraat eens goed door met water om het overtollige zout af te voeren.

Soms raken wortels beschadigd door verpotten, kou of slechte drainage. Daardoor nemen ze tijdelijk minder water en voeding op. De bladeren reageren dan met slap of neerwaarts krullend blad.

Wanneer is het wél ernstig? Let op virussen

In zeldzamere gevallen is er sprake van een ziekte of virus. Dan blijft het meestal niet bij alleen krullend blad. Nieuwe bladeren groeien vervormd, de plant blijft achter in groei en er ontstaan vaak gele patronen of vlekken.

Bekende tomatenvirussen:

Het Tomato yellow leaf curl virus (TYLCV) en het Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) duiken de laatste jaren steeds vaker op in Nederland en België. ToBRFV kan ook de vruchten aantasten. Besmette planten direct verwijderen en vernietigen, virussen verspreiden zich via bladluizen en aanraking. Gooi ze dus niet op je composthoop!

Snelle diagnose: wat is er met jouw plant?

Wat zie je?	Waarschijnlijke oorzaak
Bladeren omhoog, groen en gezond	Hitte of fysiologische reactie
Bladeren omhoog, plant ziet er slap uit	Te weinig water
Bladeren omhoog, donkergroen	Te veel stikstof
Onderkant blad plakkerig of met stipjes	Bladluis of bladrolmijt
Bladeren omlaag, natte grond	Overwatering, slechte drainage
Bladpunten naar beneden, donkergroen	Stikstofoverschot (klauwblad)
Vervormd blad + geel mozaïekpatroon	Virus (TYLCV of ToBRFV)

Meestal herstellen tomatenplanten vanzelf

Zolang de plant gezond groen blijft en gewoon bloemen en vruchten vormt, is licht krullend blad meestal geen groot probleem. Met een gelijkmatige watergift, voldoende wortelruimte en een luchtig substraat voorkom je de meeste oorzaken van bladkrul bij tomatenplanten.

Onthoud

Krul omhoog = vochtverlies (warmte, droogte, wind). Krul omlaag = wortelproblemen (te nat, te veel voeding). Vervormd + verkleurd = virus. Bij twijfel: geef de plant een week en kijk of het verbetert nadat je de watergift hebt aangepast.