Heilzaam kruid: Brandnetel

Brandnetel wordt vaak als een hinderlijk onkruid gezien, dat een naar, branderig gevoel geeft, als je er onverhoopt mee in aanraking komt. Maar het heeft ook een heilzame werking.

“De jonge bladeren van de brandnetel kun je uitstekend als groente gebruiken”

In de volksgeneeskunde wordt dit taaie onkruid al duizenden jaren hoog gewaardeerd. Reeds de Romeinse dichter Ovidius – die rond het begin van onze jaartelling leefde – beschrijft het gebruik van een beetje brandnetelzaad voor zijn liefdesdrank.

Heilzame werking

Brandnetel is met zijn gezaagde, groene bladeren een kruid dat veel goede eigenschappen bevat. Zo is het rijk aan vitamine A, B, C, ijzer, calcium en kiezelzuren. Met name de grote hoeveelheid vitamine C die het bevat, zorgt voor een goede ijzeropname. Ook is deze goed voor de doorstroming van de bloedvaten en versterkt het de werking van onze nieren. De haartjes van de brandnetel bevatten mierenzuur en histamine. Met name de laatste stof zorgt voor de brandende werking, maar deze heeft ook een verwijdende werking op de bloedvaten.

De jonge bladeren van de brandnetel kun je uitstekend als groente gebruiken of je kunt er thee of soep van trekken. Daarvoor kun je wel het beste de verse bladeren gebruiken die je tussen februari en april verzamelt, want de oudere bladeren irriteren het slijmvlies van de maag. Wil je een kopje brandnetelthee zetten? Doe dan drie theelepels versgeplukte jonge blaadjes in een kopje met vers gekookt water. Laat het vervolgens tien minuten trekken en drink het dan pas op. Voor de smaak kun je er bijvoorbeeld pepermunt bij doen.

Voor een soepje ga je op dezelfde manier te werk, alleen voeg je dan ook nog een bouillonblokje toe en een handjevol andere kruiden, zoals bijvoorbeeld zevenblad, peterselie en bieslook, en misschien een gesnipperd uitje. Of je doet er wat groenten bij, waardoor het een brandnetel-groentesoepje wordt. Een andere mogelijkheid is om er een aantal dagen of weken – maar niet langer dan drie weken – achter elkaar thee van te trekken, waardoor het als een soort voorjaarsschoonmaak werkt. Het zorgt voor een reiniging van het bloed, verzacht reumatische klachten en heeft ook een positieve werking op de spijsvertering, huidkwalen en aambeien.

Het zijn de haartjes van de bladeren die de brandende werking veroorzaken, omdat ze zoals gezegd mierenzuur en histamine bevatten. Maar hoe lastig ook, het is juist de histamine die de bloedvaten verwijdt en mede voor een goede ijzeropname zorgt. Zeker belangrijk wanneer je gauw last hebt van bloedarmoede. Ook versterken deze ingrediënten de werking van onze nieren.

Brandnetel behoort tot het geslacht van de Urtica en komt over de hele aarde voor. Het is een onkruid dat op stikstofrijke grond gedijt. Brandnetels kun je dan ook vinden op stortplaatsen, braakliggend land en in bermen. In ons land bloeit zowel de kleine als grote brandnetel van mei tot oktober met trosvormige, kleine, heldergroene bloemen. De hartvormige bladeren zitten vol brandharen, die afbreken als je aan de plant komt. Het zijn deze die de jeuk veroorzaken. Insmeren met hondsdraf, weegbree en klimop helpt. Plantjes die verrassend genoeg vaak in de buurt staan.

Stadstuinieren Stadstuinieren 2014-05 – Tekst: Mirre Bots