Heilzaam kruid: Citroenmelisse

Citroenmelisse is een gemakkelijke, overblijvende plant met veel goede en heilzame eigenschappen, die vrij veel voorkomt in ons land, al komt de plant oorspronkelijk uit de Oriënt en het Middellandse Zeegebied. Ook de lichte citroenachtige geur maakt dit kruid aantrekkelijk.

“Citroenmelisse wordt vooral gebruikt in middeltjes tegen spanning, stressklachten en prikkelbaarheid”

Melisse is een oude Griekse naam, waarmee werd aangeduid dat de bloemen vaak door honingbijen werden bezocht. Deze plantjes hebben inderdaad een grote aantrekkingskracht op bijen. Imkers wrijven zelfs hun bijenkasten in met citroenmelisse om nieuwe bijenvolkeren aan te trekken.

Heilzame werking

Pas toen ik erover ging schrijven besefte ik dat er ook in mijn tuin een behoorlijk aantal heb staan. Ik vond het altijd wel vrolijke, maar ook vrij nietszeggende plantjes die niet veel aandacht vroegen, maar wist absoluut niet dat ze voor heel wat kwalen en toepassingen zijn te gebruiken. Soms heb je er zelfs meteen baat bij. Word je bijvoorbeeld door een mug gestoken, dan kun je de verse bladeren plukken, deze een beetje fijnwrijven en op de insectenbeet leggen. Dat werkt meteen verzachtend.

Maar citroenmelisse heeft meer goede eigenschappen. Je kunt er bijvoorbeeld thee van zetten, maar doe dat wel met de bladeren voordat de plant bloeit- dat is in juli en augustus – en nadat je ze hebt gekneusd, want dan geven ze hun smaak meer vrij. Melissethee heeft een kalmerende werking en helpt onder andere tegen slapeloosheid. Een paar handjes melisse toevoegen aan een warm bad vergemakkelijkt het inslapen.
In de kruidengeneeskunde wordt citroenmelisse vooral gebruikt in allerlei middeltjes tegen spanning, stressklachten en prikkelbaarheid. Mede daarom komt het plantje ook vaak in massageolie voor. Je kunt deze trouwens gemakkelijk zelf maken door zo’n acht á tien druppels etherische citroenmelisse olie te mengen met zo’n twintig milliliter olijfolie. Maar die etherische olie is wel erg duur!

Citroenmelisse in de keuken

Citroenmelisse kan echter ook goed in de keuken worden gebruikt als smaakmaker in sauzen, soepen en visgerechten. Een goede eigenschap van citroenmelisse is bovendien dat het zacht is voor maag en darmen.
Ook is er van melisse heerlijke limonade te maken. Hiervoor moet je een paar citroenen schillen en deze samen met een flinke bos citroenmelisse en een beetje suiker in een liter kokend water stoppen. Vervolgens laat je het mengsel afkoelen en daarna kun je het opdrinken, eventueel gegarneerd met enkele verse takjes citroenmelisse. Wel kun je melisse beter niet meekoken, omdat het dan snel zijn smaak verliest.

In de vensterbank of in de tuin

Citroenmelisse heeft een vierkante stengel, zachte, behaarde bladeren en kleine bloemetjes. Zij bloeit van juli tot september met lichtgele of witte bloemen en is gemakkelijk te vermeerderen, omdat de plant ’s winters door middel van wortelstokken voortleeft. Als je de planten voor de bloei afknipt, lopen ze opnieuw uit. De plant is goed buiten in de volle grond te kweken, maar kan ook in een pot op de vensterbank worden gekweekt. De smaak van citroenmelisse is het beste vóór de bloei. Je kunt citroenmelisse een paar dagen goed houden door de takjes in een glas water te zetten of ze in folie te verpakken.

Stadstuinieren 2015-02 Tekst: Mirre Bots