De boer op!

“Zo krijg je lekker lokaal eten op je bord”

Lokale producten staan volop in de belangstelling. Nu de eigen oogst beperkt is tot wat schrale prei en kool, zul je meer boodschappen buiten de moestuin doen. Hoe krijg je het lekkerste vlees, verse groente en het mooiste fruit rechtstreeks van de boer op je bord? Stadstuinieren ging de boer op.

Eten wat de boer oogst
Als je in de stad woont, is het nog niet zo gemakkelijk om je verswaren direct bij de boer te halen. Je moet maar net weten bij welke boeren of kwekers je terecht kunt. Gelukkig is er een nieuwe app voor de smartphone, die inspeelt op deze behoefte: Buitenmarkt (zie kader). Alleen is de dichtstbijzijnde vermelding voor mij twintig kilometer verderop. Ik begin dus maar met de stad uit te fietsen, want duurzaam je groente halen doe je natuurlijk niet met de auto. Ik beland bij aardbeienkwekerij Van Haperen, die net zijn bord aan het binnen halen is. “Je bent een beetje laat, maar ik heb nog net de laatste aardbeien en frambozen”, vertelt eigenaar René van Haperen. Hij is fervent voorstander van stadslandbouw en probeert in het buitengebied De Rith de diversiteit van het landschap te bewaren. Als je aan de rand van de stad kleinschalig wilt boeren, moet je dus de aandacht trekken van de consument. “We moeten het vooral hebben van mond-tot-mond reclame en lokale publiciteit. Een advertentie in het lokale wijkblad werkt nog altijd goed. We horen vaak dat mensen helemaal niet weten waar ze terecht kunnen. Boeren mogen daarentegen eigenlijk geen bord aan de weg zetten”, aldus Van Haperen. Hij lost dat creatief op met een aardbei op een trekker, waardoor hij in de zomer toch heel wat dagjesmensen trekt. “Daarnaast is het moeilijk om voor iedereen wat wils te kweken”, vervolgt Van Haperen. “Ons assortiment is echt seizoensgebonden. Als op een bepaald moment de bloemkolen goed zijn om te oogsten, vraagt men om broccoli.” Als je lokaal wilt eten, moet je dus wel nemen wat de pot schaft. Van Haperen levert zijn groente en fruit ook aan het lokale initiatief Boerschappen, waar je een gevarieerde boodschappenbox op kunt halen met seizoensgebonden en lokale producten. Dat wordt dus mijn volgende stap.

 

Buitenmarkt App
De boer op3Met de gratis Reddy Buitenmarkt App vind je boeren die bij jou in de buurt hun eigen groenten, fruit of vlees verkopen. Het is mogelijk om te zoeken op locatie, product en productcategorie. Je opent de app en zoekt op ‘rundvlees’ of ‘appel’. Je ziet de lokale boeren die het betreffende product aanbieden en krijgt gelijk een routebeschrijving naar de boerderij. De app is er alleen voor Nederland.

 

Van boer naar burger
In de afgelopen jaren zijn er heel wat leuke initiatieven ontstaan om lokaal en puur voedsel bij de consument te krijgen. Vooral het concept waarbij je een krat eten van lokale kwekers en boeren kunt laten bezorgen, is sterk in opkomst. Zo zijn er bijvoorbeeld De Krat, BeterBio, Hello Fresh en The Beebox. Het is een uitkomst voor drukke, jonge gezinnen die wel biologisch en streekgebonden willen eten, maar te weinig tijd hebben om de boer op te gaan. Als je goed leest op de diverse websites, is echter niet al het eten lokaal ingekocht. Om variatie in de aangeboden box te behouden, wordt er ook over de grens ingekocht en is het niet altijd biologisch. Omdat ik mijn zoektocht was begonnen naar puur en lokaal voedsel in mijn directe omgeving, klop ik aan bij Boerschappen in Breda, om te kijken wat zij mij te bieden hebben.
De boer op1Op een winterse maandagavond fiets ik naar een bedrijventerrein in de binnenstad van Breda, de afhaalplek van Boerschappen. Een jaar geleden begonnen Stijn Markusse en Stéphanie Vellekoop met het inkopen van lokale producten. “We waren zelf op zoek naar puur en eerlijk voedsel zonder onnodige toevoegingen”, vertelt Stéphanie. “We waren klaar met het supermarkteten. Dus we gingen de boer op, om wekelijks groente, fruit, zuivel en vlees op te halen. Dit deden we tegelijkertijd ook voor zo’n tien vrienden, die dezelfde behoefte voelden als wij.” Een jaar later is het idee uitgegroeid tot Boerschappen, waar ruim 500 Bredanaars hun boodschappen af komen halen, vooral jonge gezinnen. Als ik vraag of ze dit succes hadden verwacht, vertelt Stéphanie lachend: “Nee, totaal niet! We gaan nu zelfs kijken of we een derde avond open moeten gaan of naar een extra stad uit gaan wijken!” Dat lokaal voedsel in de belangstelling staat, is dus wel duidelijk.

Droomgroente
Stijn vertelt vol passie hoe ze samen te werk zijn gegaan om een uitgebreid netwerk van boeren en kwekers op te bouwen: “Via een contact bij een lokaal cateringbedrijf kwamen we in gesprek met vijf à zes boeren. We zijn dus klein begonnen met het maken van afspraken. Zo regelen we ook zelf de inkoopprijzen met de boeren; we betalen wat zij vragen en vinden een goede relatie met de boeren heel belangrijk. We zijn echt op zoek naar kwaliteit en een transparant aanbod: weten waar je eten vandaan komt, wordt steeds belangrijker gevonden.” Als ik vraag hoe het zit met de ‘food miles’, de afgelegde kilometers, legt Stijn uit: “Onze waren komen vooral uit West-Brabant en De Kempen, maar soms moet je wat verderop inkopen om een goed assortiment aan te kunnen bieden. Als we kunnen, dan kiezen we wel voor het dichtstbijzijnde aanbod. We maken nu teelplannen met de boeren, voor volgend jaar. We willen graag telers hun droomgroente laten verbouwen, zodat er echt te gekke groenten in de Boerschappentas komen. De supermarkt gaat het wel merken, dat wij er zijn!” zo besluit Stijn.

SRV-wagen 2.0
De boer op6Elke week een pakket lokaal voedsel afhalen is dus een goede optie, maar het kan nog gemakkelijker, moeten de initiatiefnemers van De Winkelwagen hebben bedacht. Ilse Pullens, Joris de Nijs en Ron van Eijk riepen begin 2015 de ‘SRV-wagen nieuwe stijl’ in het leven: een rijdende gemakswinkel met (biologische) producten van boeren en ambachtslui uit de streek. Ook hier is het uitgangspunt: geen onnodig lange ketens tussen boer en burger, kwalitatief goed eten zonder toevoegingen en ‘geen aardbeien in de winter’. Ron van Eijk vertelt: “De supermarkt is niet leuk meer: ontdooid vlees wordt als vers aangeboden, appels liggen anderhalf jaar in de koeling en producten zitten vol met onnodige suikers en E-nummers. Maar wat is het alternatief?”

Van Eijk ging in de zomer van 2014 op zoek naar lokale leveranciers en bestuurders. Die laatsten moeten de ambassadeurs worden die vanuit de wagen mensen enthousiast gaan maken over het product van de boer. “We gaan niet alleen groente en vlees inkopen, maar bijvoorbeeld ook wijn, honing en kruiden.” Van Eijk kocht een oude SRV-wagen uit 1976, die in de regio Tilburg (Reeshof) en Waalwijk (Landgoed Driessen) gaat rijden. “We hebben ‘m van binnen zwart geschilderd, hij wordt super rock and roll!” vertelt Van Eijk enthousiast verder. “We willen lokaal en biologisch eten uit de geitenwollensokken sfeer halen. Door een volledige maaltijd aan te bieden, hopen we het mensen zo gemakkelijk mogelijk te maken. Ze hoeven echt niet meer naar de supermarkt.”

Verkocht
Als je even uitzoekt via welke weg je aan lokaal voedsel kunt komen, is het echt een waardevolle aanvulling op je moestuin. Ik at dagenlang met mijn gezin uit de Boerschappentas en verwonderde mij over de smaak en kwaliteit van het vlees, de vis en groente. Ik wisselde via Facebook recepten uit met andere Boerschappenfans en raakte geïnspireerd om vaker de boer op te gaan. Ik ben verkocht!

 

Meer weten?
www.zomerfruit.net (Aardbeienkwekerij Van Haperen)
www.kokenmetreddy.nl/buitenmarkt-app
www.dekrat.nl
www.beterbio.nl
www.hellofresh.nl
www.beebox.nl
www.boerschappen.nl
www.dewinkelwagen.nl

Kijk op ons Pinterest-bord voor lokale adressen, interessante links en de laatste tips!

www.pinterest.com/cashewmagazine/lokaaleten

 

De boer op7Wil je ook de boer op? Zo ga je te werk:

  • Kijk in de Reddy Buitenmarkt App of er een boer bij jou in de buurt zit.
  • Zit er geen boer in jouw buurt maar wel bij familie of vrienden? Combineer het dan met een bezoekje en je eet met zijn allen lokaal!
  • Google op je plaatsnaam en ‘boerenmarkt’ en ‘boerderijwinkel’
  • Kijk in je lokale huis-aan-huisblad voor advertenties
  •  Maak een sportieve fietstocht door het buitengebied en houd je ogen wijd open voor alle bordjes…

 

Stadstuinieren 2015-01 Tekst en fotografie: Susan Lambeck