Natuurlijk imkeren: Geert van Kerckhove

“Uiteindelijk zou ik de symbiose tussen mens en bij willen verbeteren”

De Vlaamse Geert van Kerckhove had een goede baan als interaction designer, maar koos ervoor om stadsimker te worden in Amsterdam. Zijn bijenvolken begeleidt hij op natuurlijke wijze. “Het zou goed zijn als we de natuur niet leegroven, maar gebruiken wat over is.”

Aan de rand van het WG-terrein in Amsterdam, naast cultureel centrum Lab 111, hebben de Stadsboeren een moestuin gemaakt. Geert van Kerckhove (32) is daar met zijn organisatie Wellbeeing eigenlijk bij ingetrokken. Op een laag dak staan vier bijenkasten waar duizenden beestjes een zo natuurlijk mogelijk thuis hebben. Met een imkerpak aan en een beroker in zijn mond vertelt Van Kerckhove over zijn passie voor het imkervak.

Hoe ben je met imkeren begonnen?
“Ik heb Media- & Communicatie Design gestudeerd, en ging in Hilversum werken als interaction designer. Maatschappelijk gezien deed ik het goed, maar ik werd er niet gelukkig van, ik wilde iets nuttigs doen. Op een gegeven moment heb ik ontslag genomen en ben ik mij gaan verdiepen in allerlei problemen die in de wereld spelen. Van plastic soup tot de olie-industrie. Op een gegeven moment zat ik in Zuid-Frankrijk en zag ik een documentaire over bijen. En toen is het begonnen.”

Wat raakte je in die documentaire?
“Vooral hoe afhankelijk wij mensen zijn van bestuivende insecten als het om ons voedsel gaat. Bijen zijn misschien de laatste lastdieren. Als je ziet hoe in de Verenigde Staten, en in mindere mate hier in Nederland en België, met bijen omgegaan wordt, dat heeft nog weinig met natuurlijk gedrag van bijen te maken. Daar rijden bestuivingsimkers bijenvolken honderden kilometers door het land om ze op het juiste moment bijvoorbeeld op amandelbomen los te laten. Een week later zijn ze dan weer in Washington voor appels. Dat soort praktijken zijn voor mij tekenend voor het verstoorde landbouwsysteem.”

Jij moet niks van die industriële manier van imkeren hebben?
“We moeten denk ik naar een beter evenwicht toe. Ik schat dat vijf procent van alle imkers nu op natuurlijke wijze werkt. Dat mag best wat meer worden en dat probeer ik dan ook te promoten.”

Stadsimker Geert 2Wat houdt natuurlijk imkeren in?
“De bijen zijn het uitgangspunt, niet de honing voor de mens. Dat betekent dat ik alleen honing weghaal die over is, die de bijen niet nodig hebben om de winter door te komen. De bijen mogen op eigen honing overwinteren, aan natuurbouw doen, hun eigen koningin kiezen en zich op een natuurlijke manier voortplanten Daarnaast proberen we voor zoveel mogelijk voedsel in de omgeving te zorgen, door bij-vriendelijke bloemen en planten in de buurt te hebben. Dat is de belangrijkste manier om bijen te helpen.”

Levert natuurlijk imkeren ook biologische honing op?
“Aan biologische honing zijn strenge eisen gesteld als het gaat om de leefomgeving, het gebied waar de bijen hun voedsel halen. Zo is biologische honing in de buurt van grootschalige landbouw, industrie, snelwegen of een stad uitgesloten. Dat is op zich goed, ook al is de stad niet per se een slechte plek voor bijen: er zijn nauwelijks pesticiden en het aanbod van bloemen is redelijk goed. Maar er zou in het keurmerk wel wat meer aandacht mogen zijn voor de manier waarop bijen gehouden worden.”

Je bent een groot deel van het jaar bezig met imkeren. Kan je er van leven?
“De tijd die ik met de bijen bezig ben, is afhankelijk van het seizoen. Maar van natuurlijk imkeren leven is eigenlijk niet mogelijk. Omdat we alleen wegnemen wat de bijen zelf niet nodig hebben, hou je per jaar misschien tien potjes honing over. Dat maakt ieder potje wel heel duur en onverkoopbaar. Ik ben wel bezig om bedrijven te interesseren om een bijenkast te adopteren voor 1500 euro per jaar. Zij sponsoren de bijen daarmee.”

Stadsimker Geert 3Wat maakt het werken met bijen eigenlijk zo bijzonder?
“Vanaf het moment dat ik die documentaire over de bijencrisis zag, ben ik me meer in de bij gaan verdiepen, en raakte ik gepassioneerd. Het heeft iets te maken met een verbinding met de natuur aan gaan, denk ik. Bijen hebben met veel verschillende zaken te maken, met het weer, met biodiversiteit, met ons voedsel. Bijen zijn zo interessant, dat je er steeds van bij kan blijven leren. Hoe zij zich oriënteren, over hun manier van leven, hoe zij zich in verschillende omstandigheden gedragen. Het is fascinerend.”

Wat zou je uiteindelijk willen bereiken met Wellbeeing?
“Ik wil graag meer mensen vertellen over natuurlijk imkeren, ook in arme landen waar men onder invloed van Westerlingen, steeds vaker overstapt op een industriële werkwijze. Uiteindelijk zou ik de symbiose tussen mens en bij willen verbeteren. En dat is ook nodig. We hebben elkaar nodig, want als wij beter voor de bijen zorgen, dan zullen zij ons weer beter kunnen helpen met onze voedselvoorziening.”

wellbeeing.org

Stadstuinieren 2014-05 – Tekst: Joost Zonneveld