Groene geheimen: Kruisbessen

Ribes uva-crispa

“Als de plant eenmaal is aangeslagen zal hij bakken vol fruit produceren”

De kruisbes is een doornstruik die in de vroege zomer bloeit en vervolgens eigenaardige, ronde vruchtjes geeft. Het zijn erg taaie planten die tegen een muur of in een pot kunnen groeien. Perfect voor de stadstuin dus!

Als de plant eenmaal aangeslagen is, zal hij bakken vol rood, groen of geel fruit produceren. Kruisbessen zijn op veel manieren te verwerken, als je ’t tenminste kunt laten ze allemaal meteen op te eten.

Zaaien & Verzorgen

Kruisbessen zijn verkrijgbaar als kale wortelstekken (in november – maart buiten te planten), of in een pot gekweekt (het hele jaar door te planten). Of vraag anders een mede-stadstuinier eens lief om een stekje.

Kruisbessen doen het goed in de meeste soorten grond en geven de voorkeur aan een zonnig plekje. Zet ze 1 tot 1,5 meter uit elkaar, voeg een goede laag mulch toe en zorg in het begin voor voldoende water, zodat de wortels zich kunnen verspreiden. Met droog weer is om de twee weken water geven voldoende.

Kruisbessen hebben soms last van meeldauw, wat bij een hoge luchtvochtigheid voorkomt. Giet het water bij de wortelstam en kies ziekte-resistente rassen om dit te voorkomen.

Oogsten & Toepassen

De kruisbes geeft als een van de vroegste soorten kleinfruit rijpe vruchten, die je van mei tot augustus kunt oogsten.

Dun het fruit in mei/juni uit door iedere tweede (nog onrijpe) vrucht te plukken. Dit zorgt uiteindelijk voor grotere en zoetere vruchten. De uitgedunde (bittere) vruchtjes kunnen in jams, taarten en sausen gebruikt worden.

Kruisbessen zijn heerlijk om rechtstreeks van de plant te eten of te verwerken in yoghurt, smoothies, roomijs, sorbets en cheesecake. Ook fantastisch in muffins, taarten en kruimelgebak. Maak er jams, siroop, sausen of compotes van. Doe ze (vers of bevroren) in cocktails, (mousserende) witte wijn of in een martini. Of, probeer het klassieke Engelse dessert ‘Goosberry Fool’ eens, door de kruisbessen in wat water te laten sudderen, te prakken, af te laten koelen en te serveren met lekker veel Griekse yoghurt, room en poedersuiker.

Als je na al deze opties nog steeds fruit overhoudt, leg ze dan in een diepvrieszak in de vriezer. Met een bak fruit aankloppen bij de buren is ook een uitstekende optie!

Kruisbessen zitten boordevol vitamine C, wat niet verdwijnt tijdens het koken. Wat nog verrassender is, is dat ze ook vol omega-3 vetzuren zitten. Ons lichaam produceert dit vetzuur niet uit zichzelf, maar het is wel noodzakelijk voor verschillende lichaamsfuncties.

Stadstuinieren 2015-03 Tekst en fotografie: Natassia Doets