Romke van de Kaa: Moerbei

In onze tuinen kom je twee moerbeisoorten tegen: Morus alba, de Witte moerbei, en Morus nigra, de Zwarte moerbei. Beide bomen komen van oorsprong uit Azië. De Witte moerbei is bekend van de zijdecultuur, want dit is de boom waarop de zijderupsen altijd worden gekweekt.

“De boom kan goed worden gebruikt om nieuwe tuinen snel een doorleefd tintje te geven”

In het zuiden van Frankrijk, waar een omvangrijke zijdecultuur heeft bestaan, zie je de Witte moerbei nogal eens in verlaten boomgaarden en bij ruïnes van huizen die door makelaars zo aardig “opknaphuizen” worden genoemd. Zelfs nadat een tuin of boomgaard tientallen jaren is verwaarloosd staat Morus alba er nog gezond bij in een wildernis van bramen en distels. Kennelijk is de Witte moerbei een echte overlever.

Moerbei Morus alba

Bij ons zie je Morus alba meestal in de vorm van een treurboompje: Morus alba ‘Pendula’. De takken van deze treurmoerbei hangen loodrecht naar beneden, als pijpenstelen tijdens een zware regenbui. Zoals zoveel treurboompjes wordt Morus alba ‘Pendula’ over het algemeen veel te laag op zijn onderstam geënt; daardoor raken de treurende takken na verloop van tijd de grond, waarop de eigenaar dan weer reageert met het afknippen van die takken waardoor het bekende douchekopmodel ontstaat.

Witte moerbei

Als je zonodig een treurmoerbei wilt planten, zoek dan naar een exemplaar dat op een stam van minstens vier meter lengte is geënt, zodat de boom naar hartenlust kan treuren zonder de grond te raken. De gewone, niet-treurende Witte moerbei is een aardige boom met mierzoete witte vruchten, maar tenzij je je op de zijdecultuur wilt toeleggen is er weinig reden om deze boom aan te planten.

Zwarte moerbei

Heel anders is het gesteld met de zwarte moerbei: die is bij uitstek geschikt om cachet aan een tuin te geven. Omdat een Zwarte moerbei er al na een jaar of tien oud en doorgroefd uitziet, kan de boom goed worden gebruikt om nieuwe tuinen snel een doorleefd tintje te geven. Liever een moerbeiboom, dan een oude zinken teil of een roestige bietensnijder.

Vrijstaand of leiboom

Moerbeien groeien snel en vormen al op jonge leeftijd een diep gegroefde, kaneelkleurige stam en als een Zwarte moerbei dan ook nog scheef groeit zou je vrienden en kennissen met gemak kunnen wijsmaken dat jouw boom al honderden jaren oud is terwijl je hem zelf tien jaar geleden hebt geplant. De Zwarte moerbei kan als vrijstaande boom, maar ook als leiboom worden geplant; in het laatste geval heeft hij flink wat ruimte nodig. De blinde muur van een huis is meer geschikt dan een manshoge schutting.

Stadstuinieren 2016-03  –  Tekst: Romke van de Kaa