Romke van de Kaa: Citroengeur

Citroengeur vind je niet alleen in citroenen, maar de geur komt in allerlei plantenfamilies voor. Er zijn zelfs planten die sterker naar citroenen ruiken dan de citroen zelf. Veel van die planten, zoals de citroengeranium of citroengras, zijn niet winterhard maar er zijn toch aardig wat naar citroen geurende gewassen die onze winters in de tuin overleven.

“De citroenigste van alle citroenplanten is Lippia citriodora”

Een frisse citroengeur vind je bij citroenmelisse, Melissa officinalis. Citroenmelisse wordt al eeuwenlang als geneeskrachtige plant gekweekt en wordt – zoals meer kruiden – in de volksgeneeskunde tegen bijna alle bestaande kwalen ingezet.

Volgens kruidendokters helpt een aftreksel van citroenmelisse tegen allergieën, astma, bronchitis, chronische hoest, gebrek aan eetlust, depressie, migraine, misselijkheid, ingewandstoornissen, postnatale problemen, hartkloppingen, onregelmatige menstruatie, opgeblazen gevoel, slapeloosheid, angst, spanning, shock en stress. Waar hebben we de reguliere dokter nog voor nodig?

De geur van citroentijm, Thymus x citriodorus, houdt het midden tussen citroen en tijm – vlees noch vis. De plant is een stuk bruikbaarder als insectentrekker dan als keukenkruid. Een decoratieve potplant is de zilverbonte citroentijm ‘Silver Posie’

De citroenigste

De citroenigste van alle citroenplanten is Lippia citriodora, een heester uit Zuid-Amerika die in onze tuinen net wel, of net niet winterhard is. Dit is een van die planten die nog intenser naar citroen ruiken dan de citroen zelf. Lippia wordt ook wel citroenverbena genoemd, omdat de plant vroeger Verbena citriodora heette. Daarna veranderde de naam in Aloysia citriodora, maar ook die naam beklijfde niet en tegenwoordig moet het dan Lippia citriodora zijn. In het Frans wordt het struikje verveine genoemd – een verbastering van verbena – en als verveine kom je de plant ook weleens tegen op de kaart van restaurants die zo chic zijn dat de menukaart in het Frans gesteld is. Citroenverbena is inderdaad een plant die aan gerechten een heel geraffineerde smaak kan toevoegen. Gebruik verveine wel met mate in de keuken, want de smaak gaat snel overheersen.

Muggen

Naast een keukenkruid is citroenverbena ook een probaat middel tegen muggen. Wie zich voor het slapengaan insmeert met wat fijngewreven blad, zal die nacht van muggen weinig last hebben. Lippia citriodora is een heester die en meter of drie hoog kan worden, maar zo groot zie je de plant bijna nooit. De meeste struiken worden bij ons niet hoger dan een meter. Het struikje bloeit in juli met piepkleine lila bloemen in grote pluimen. Spectaculair kun je die bloei niet noemen, maar het is toch net iets meer dan een aardige bijkomstigheid.

 

Stadstuinieren 2016-02  –  Tekst: Romke van de Kaa