Schilderachtig groen

Verticaal tuinieren

Verticaal tuinieren

Wie geen tuin heeft of weinig ruimte voor groen op het balkon, kan het ook anders aanpakken. Verticale tuinen zijn in opkomst. Buiten, maar net zo goed binnen.

“de beplanting filtert net zoveel fijnstof als vier volwassen bomen”

Het is een mooi gezicht. In de Zeeheldenbuurt in Amsterdam heeft een woningcorporatie de grootste verticale tuin van de stad laten plaatsen. Honderd vierkante meter groot is de tuin in oppervlakte en zo´n vijftien meter hoog. De enorme lap groen is meer dan een klimplant tegen een muur laten groeien. In de verticale tuin zijn liefst zestig verschillende soorten planten verwerkt. In deze Amsterdamse volksbuurt is dat geen overbodige luxe want veel ruimte voor groen is er niet. Deze verticale tuin heeft niet alleen een mooie groene uitstraling, de beplanting filtert net zoveel fijnstof als vier volwassen bomen.

 

Dé tuintrend

Verticale tuinen – ook wel living wall, sky farm of green wall genoemd – zijn in opkomst en volgens sommige experts zelfs dé tuintrend van 2014. En dat is niet voor niets. Vooral stedelingen hebben vaak maar beperkte buitenruimte en een tuin aan de wand kan een mooie manier zijn om een klein oppervlakte in een weelderige groene oase te veranderen.

Groen aan de muur is niet alleen iets voor buiten, steeds meer mensen kiezen ervoor om in de huiskamer een levende en soms ook eetbare groene wand te maken. En dat past dan weer in de tuintrend waarin binnen en buiten steeds meer in elkaar overlopen: tuin of balkon worden bij mooi weer als verlengde van de woonkamer ingericht en binnen zien we juist weer grotere en meer planten terugkomen. En aan de wand, als behang of als een natuurlijk schilderij.

Simpel beginnen?

De mogelijkheden voor een verticale tuin zijn tegenwoordig legio. Van klassiek tot trendy, alles is eigenlijk mogelijk. Het soort planten, de grootte en de beschikbare systemen, er is keuze genoeg. Bij de aanleg ervan is het van belang om met een aantal zaken rekening te houden. Wie een verticale tuin wil, kan zelf aan de slag gaan. Voor een paar tientjes is het al mogelijk om een groene wand te maken en dat kan bijvoorbeeld door delen van dakgoten boven elkaar aan de gevel te hangen en daar plantjes in te plaatsen.

Serieuzer verticaal tuinierenverticaal-tuinieren-3

Wie het serieuzer aan wil pakken en een volwaardige groene wand wil hebben, heeft een constructie nodig die aan de muur bevestigd kan worden, zonder dat deze beschadigd wordt. Het is vanwege de watertoevoer van belang dat er geen vocht in de muur komt. Daarom is het bij de meeste systemen verstandig om de muur eerst af te dekken met een beschermend folie. Om de planten te laten wortelen is een laag jute of vilt geschikt, dat houdt water vast, maar het is wel belangrijk om ervoor te zorgen dat overtollig water weg kan stromen. Om die reden is het voor groene wanden in huis wel verstandig om een systeem aan te schaffen dat de waterhuishouding goed regelt. Een verticale tuinexpert kan daarbij helpen (zie kader). En dat geldt ook bij twijfel over de constructie. Planten nemen water op en kunnen daardoor ook veel zwaarder worden.

Net als een horizontale tuin

Zowel binnen als buiten is het van belang om te bedenken welke planten je waar plaatst. Zo kunnen planten die veel water nodig hebben het beste aan de onderkant van de groene wand komen omdat die kunnen profiteren van het overtollige water dat langs de wand stroomt. Net als bij een gewone, horizontale tuin, is het van belang om rekening te houden met de hoeveelheid zonlicht die de planten nodig hebben. En hoewel onderhoud volgens sommige experts minder intensief is dan in een gewone, horizontale tuin, is het wel handig als de planten gemakkelijk bereikbaar zijn, bijvoorbeeld om ongewenst groen te verwijderen.

Verticaal moestuinieren

Ook in een verticale tuin is het mogelijk om te moestuinieren. Kruiden als bieslook, salie en tijm lenen zich goed voor een groen wand. Maar ook bijvoorbeeld aardbeien en sla kunnen een plek krijgen in de verticale moestuin. Groen voor de sier kan natuurlijk heel goed, maar wat is er nu fijner dan van je eigen eetbare wand te eten?

Er zijn veel soorten systemen voor verticaal tuinieren. Een greep uit het aanbod:

  • Eetbare wand: dit ophangbare systeem bestaat uit zwarte ademende zakken waar je planten in kan laten groeien, vooral bedoeld als moestuin. www.eetbarewand.nl
  • Zigg Zagg: een systeem met losse zakken, als moestuin op de grond of aan de wand. www.zigg-zagg.com
  • Wallflore: gevelsystemen van aluminium, bekleed met plantpanelen van steenwolsubstraat, zowel voor binnen als buiten, met een ingebouwd watersysteem. www.wallflore.nl
  • Minigarden: opstapelbare bakken die samen een verticale tuin vormen. Dit systeem is vooral geschikt voor groenten en fruit. www.nl
  • Woolypocket: hangbakken en -zakken met watersysteem. woollypocket.com
  • Karroo: hip modulair systeem dat na beplanting verandert in een levend schilderij waarbij de wortels groeien in het vilt dat vocht vasthoudt.

Stadstuinieren 2014-03 –  Tekst: Joost Zonneveld