Groen balkon: Tuinieren op vier hoog

Een heerlijk groen balkon
Ligging: op het zuiden
Oppervlak: 5 m2

Natuurlijk kan ik niet wachten om weer in de volle grond te tuinieren, maar met een balkon is niets mis. Zeker niet als het op de bovenste verdieping en pal op het zuiden ligt. Ik kijk vanaf mijn balkon recht in de boomkruinen van een aantal platanen en regen, hagel, sneeuw en wind gaan allemaal lekker hun gang tussen mijn planten.

“Sier en smaak hebben op mijn balkon alle ruimte gekregen”

Tuinieren op een balkon of dakterras biedt meer mogelijkheden dan je denkt. De spreuk “wie het kleine niet eert…” slaat er in ieder geval zeker op, want juist omdat de oppervlakte zo beperkt is, zit je met je neus bovenop het wel en wee van je planten. Een leerzame ervaring, waar je in een tuin op het vasteland alleen maar profijt van kunt hebben!

Groen balkon

De ideale tuin is voor mij een tuin die een tikkeltje wild en romantisch is, met veel betoverende bloemen, woekerende klimplanten, geurige kruiden en lekkere groenten en fruit. Een plek waar sier, smaak en respect voor het omringende landschap hand in hand gaan. Nou is er van omringend landschap natuurlijk niet echt sprake in een stad, maar sier en smaak hebben op mijn balkon alle ruimte gekregen. Zoveel ruimte zelfs, dat er nauwelijks meer plek is om te zitten! Want dat betekent balkontuinieren ook: keuzes maken. Met de handen in de aarde kunnen wroeten en genieten van alles wat groeit en bloeit of een luie ligstoel? Ik koos voor het eerste en daar heb ik geen spijt van!

“Tuinieren levert niet alleen lekker eten en mooie bloemen op, maar ook een intenser bewustzijn van de seizoenen, de natuur en de invloed van de zon en de maan… zelfs in de stad!”

Potten en bakken

Probeer zoveel mogelijk potten en bakken te gebruiken die zijn gemaakt van ademende materialen zoals hout of aardewerk. Het nadeel hiervan is dat je vaker water moet geven, maar het grote voordeel is dat de aarde er niet in gaat “zweten” en daardoor minder gevoelig is voor mos of schimmels.

Dagelijks water geven

Waar de wortels van een plant in de volle grond de diepte in kunnen gaan om te zoeken naar voeding en vocht, hebben planten in bakken hun beperkingen. Het klimaat op een balkon is door al het omringende steen en beton bovendien vaak ook nog eens een paar graden warmer dan elders. Dagelijks water geven is daarom van levensbelang!

Niet alles doet het goed in dezelfde bak. Sommige planten vullen elkaar aan, anderen kwijnen weg in elkaars gezelschap. Verdiep je hierin!
Het leuke van tuinieren in potten en bakken is dat je de samenstelling van de grond kunt afstemmen op de behoefte van de planten. Met een zak potgrond is niets mis, maar er zitten weinig voedingsstoffen in. Ik gebruik deze grond daarom vooral als basis en meng er daarna kleigrond, kalk, bosgrond, zand, rotte herfstbladeren, oude koemest, gestampte schelpen, hydrokorrels, mollenaarde (van molshopen!) of compost doorheen. Waar ik dat allemaal vandaan haal? Gewoon een vuilniszak en een schep meenemen tijdens een wandeling door het bos of een fietstocht door de polder!

In bakken en potten is de grond veel sneller “op” dan in een tuin. Voeg daarom wekelijks een scheut vloeibare mest (wormenthee of plantengier bijvoorbeeld) aan het gietwater toe, zodat de aarde lekker voedzaam blijft.

Handig om in huis te hebben:

Een stuk stevig bouwzeil van 2×3 meter om je vloer in de woonkamer mee te beschermen; voor grote klussen als ‘verpotten’ is op een balkon soms geen ruimte meer over.
Een wormenbak om je groene keukenafval om te zetten in wormenthee en –mest.
Een flinke voorraad bamboestokken; tuinieren in de lucht betekent vechten tegen de wind!
Een grote 10 liter gieter; je zult namelijk behoorlijk wat kilometers afleggen tussen je dorstige planten en de kraan in de badkamer of keuken.
Touw en dikke wol; het regelmatig opbinden van gewassen als erwten, kapucijners of bonen is op een balkon vaak nog belangrijker dan in een tuin.

Voor een wekelijks bosje bloemen:

Lathyrus Odoratus: hoe vaker je plukt, hoe meer bloemen de planten aanmaken!
Klimrozen: deze fleuren ook meteen een lelijke muur op…
Dahlia’s: ruiken doen ze helaas niet, maar het zijn geweldige herfstbloemen!
Lelietjes van Dalen: een heerlijke geur en ze komen elk jaar terug.
Kamperfoelie: een betoverende klimmer.

Pimpelmeesjes, vlinders en bijen

Mijn balkon is mijn groene oase in de drukte van de stad. Het is een plek die rust geeft en ontspanning biedt, hoog boven het lawaai in de straat. Daarbij werkt mijn balkon ook als een magneet op vlinders, pimpelmeesjes en bijen, ze komen allemaal graag op bezoek en zorgen voor gezellig gekwetter en gefladder. Al helemaal als er jonge meesjes in het nestkastje logeren!

Tips voor een smakelijk balkon:

  • Plaats bakken niet direct op de balkonvloer, maar leg er wat bakstenen onder ter ventilatie en zodat overtollig water makkelijk afgevoerd kan worden.
  • Heb je een zonnige vensterbank? Gebruik die dan voor je zaaibak en warmteminnende gewassen zoals tomaten, paprika’s en aubergines.
  • Ook de verticale ruimte biedt mogelijkheden, benut deze daarom zo goed mogelijk!
  • Bescherm pas uitgeplante zaailingen met omgekeerde jampotten als er harde regen of wind is voorspeld.
  • De tomaten, aubergines, paprika’s en andere planten die je in de vensterbank hebt staan, zul je bij gebrek aan wind en bijen moeten helpen bij de bevruchting. Dit doe je door dagelijks een paar keer tegen de takken te tikken.
  • Zet zieke planten zo snel mogelijk apart, op een klein oppervlak verspreiden ziektes en plagen zich razendsnel!
  • Verdeel af en toe een hand wormen over je potten en bakken, deze diertjes houden de grond lekker luchtig!
  • Houd je zoveel mogelijk aan de geadviseerde afstanden. Drie gewassen die voldoende ruimte hebben leveren meer op dan zes plantjes die dicht op elkaar staan, daardoor weinig licht en lucht krijgen, meer risico lopen op ziektes en relatief klein blijven.
  • Grijp meteen in als je rupsen of slakken ziet: dagelijks luizen, rupsen en slakken verwijderen is natuurlijk niet de leukste klus, maar een kaalgevreten balkon is ook geen pretje!
  • Hoe meer drainagegaten, hoe beter! Er zijn maar weinig planten die van natte voeten houden.

Stadstuinieren 2016-01 – Tekst en fotografie; Stella Faber