Chilipepers: Planning van het nieuwe seizoen

Geert Groffen

Chili pepers zijn de smaakmakers van de wereldkeuken : mild of heet, zoet of exotisch, ze zitten altijd boordevol smaak. Er zijn tal van toepassingen van chilis in de keuken : je gebruikt ze in pikante sauzen, vers in salades, gevuld als voorafje, in salsa’s, als kruid, … Daarnaast zijn het ook schitterende planten, die prachtige vruchten voortbrengen, fascinerend divers in vorm, in aroma, in kleur, in grootte, in geur. Vaak geliefd door hun hitte, soms gevreesd door hun hitte, maar altijd brengen ze extra smaak aan je gerecht. Of zoals een populair Mexicaans gezegde luidt : “Si no pica, no sabe” , vrij vertaald “als ‘t niet pikant is, heeft het geen smaak”.

Een veelheid van chilis : planning van het nieuwe seizoen

Je dromen en je fantasie werkelijkheid laten worden, is dat niet het mooiste wat er is, ook voor een tuinier? Heb je een tuin van honderden vierkante meters, of een klein stukje moestuin aangelegd naast je grastuin, of een dakterras of balkon, of een binnenruimte aan een zonnig raam? In al die gevallen is het van belang na te denken over hoe je jouw ruimte in het volgende seizoen mooi kunt aankleden. En naast mooi, moet het ook functioneel zijn, en met aandacht voor de natuur – niet alle planten staan immers graag op alle plaatsen, of in elkaars nabijheid.

De planningsfase is belangrijk, ook voor de kweek van chilis. Welke variëteiten wil je planten? Wat is je hoofddoel, een mooie siertuin of een leuke eettuin – die ook mooi zal zijn natuurlijk! Voor welke gerechten wil je de chilis gebruiken? Hoeveel plaats wil je aan chili planten besteden?

Waar je ondermeer rekening moet mee houden, is de lange periode die chilis nodig hebben om volledig tot afrijpen te komen. Chilis hebben lange dagen met licht en warmte nodig, in ons klimaat valt dat tegen. Daarom is het aangewezen om naar die variëteiten uit te kijken die een kortere periode nodig hebben om vele rijpe vruchten af te geven. En met kort bedoel ik dan tussen 80 en 100 dagen na uitplanten, dus als je de plantjes uitplant midden mei, dan zullen de chilis rijp zijn in augustus en september.

Wil je een mooie siertuin, of toch liever een eettuin? Of beide gecombineerd? Voor de liefhebbers van chilis, zijn àlle variëteiten natuurlijk supermooi met fantastische vruchten! De meeste sierpepers zijn ook wel eetbaar, maar ze zijn minder aantrekkelijk door hun smaak dan wel door hun vorm.

Size matters! Of toch niet? Er zijn natuurlijk chiliplanten die reuze groot worden, 2 meter in volle grond, die wil je allicht niet zo snel op een laag plaatsje zetten. Habanero planten blijven laag, rond de 50 cm, maar vertakken dan weer heel fel horizontaal, ze struiken echt makkelijk tot een meter breed. En hun bladeren bedekken hun vruchten, zoals bij vele chili planten, maar toch opvallender bij Habanero’s. Kijk je onder hun bladerdek door, dan zie je de prachtige rode of oranje pepers in trossen aan de takken hangen.

Natuurlijk wil je ook chilis op je bord, toch ? Dan moet je je de vraag stellen in welke vorm je ze op je bord wilt terugvinden? Als hot sauce? Of als mild of medium heet aperitiefhapje? In vele salsa’s? Als lekker pittig poeder? Voor al deze toepassingen heb je chili variëteiten die meer geschikt zijn dan andere. Zo komen Cayenne variëteiten echt tot hun recht als poeder – en niets is lekkerder dan je eigen Cayenne poeder ! Jalapeno types mogen niet ontbreken in de salsa of als popper.

Ook voor de liefhebbers die het iets minder pikant willen, zijn er vele variëteiten te verkrijgen. Er zijn de Wax pepers die in salades kunnen gebruikt worden, en er zijn natuurlijk vele paprika variëteiten die milde aromatische paprika’s opleveren. Aan de andere kant van het chili-universum heb je de superhete variëteiten: de Bhut Jolokia, de Habanero types, …

Zaad nemen of kopen

Misschien heb je in het vorige seizoen al pepers gekweekt waar je gek van was. Niets belet je om zelf zaadjes te nemen voor het volgende jaar. Dat lukt minder goed bij hybride variëteiten, je vindt die indicatie wel op de oorspronkelijke verpakking. Maar bij ras eigen variëteiten is het geen probleem. Als je verschillende variëteiten gekweekt hebt in elkaars buurt, zonder de zaadpepers te isoleren, kun je op die manier wel eens onverwachte kruisingen krijgen. Maar dat is niet altijd erg: die kruisingen kunnen best wel lekkere pepers voortbrengen, en zeker ook vruchten die verrassen!

Om zaad te nemen van je pepers, gebruik je erg rijpe pepers, dus vrij laat in het seizoen, die mooi, groot en goed gevormd zijn, en ik neem bij voorkeur de eerste pepers aan de plant – die laat ik hangen om zaden te nemen. Vervolgens haal je – bij voorkeur gewapend met keukenhandschoenen – de zaadjes uit de pepers, en laat je ze gedurende minstens vier weken drogen. Daarna bewaar je ze fris en donker.

Zaad kopen kan natuurlijk ook. Je vindt vandaag in vele tuinshops zaden van chili variëteiten, of je kan ze bestellen op internet. Bij volgende leveranciers kocht ikzelf alvast zaden van zeer goede kwaliteit:

www.pepperworld.com
www.semillas.de
www.ukchilleseeds.co.uk
www.stuard.it (vele sierpeper variëteiten !)

 

Stadstuinieren 2014-04 – Tekst: Peter Timmerman