Dorstige planten: Water geven tijdens je vakantie

Geert Groffen

“Met voldoende organische stof in je tuin- of potaarde is de kans op uitdroging kleiner”

De tuin ligt er prachtig bij, bakken, kuipen en bedden staan vol voorjaarsgroen. Vruchten in potten staan in de zonnige hoek van tuin, terras of balkon en we dromen van een lange zomervakantie én van een rijke oogst. Maar, beide ‘plannen’ vallen in dezelfde maanden..

Juli en augustus zijn deSchermafbeelding 2015-06-26 om 15.42.28 warmste maanden van het jaar en onkruid trekt zich niets aan van jouw vakantieplannen. Om toch onbezorgd op vakantie te gaan kan je vooraf met drie zaken rekening houden: vocht, onkruid en oogst.

Vochtige grond
Vocht is de belangrijkste, zeker als we in potten en bakken kweken. Gemiddeld valt de meeste regen in zomer, maar omdat ook de temperatuur en de zoninstraling in deze maanden hoog is, is er meer verdamping. Op een warme, zonnige en winderige dag is de verdamping het hoogst. (In juli kan de verdamping wel 7 mm per dag zijn, net zo hoog als in de hele maand januari.)

Zwarte grond of bodembedekking
Op kale grond is de verdamping veel lager dan daar waar onkruid groeit. Schoffelen en wieden zijn dan ook de beste manieren om water in de grond te houden. Je kan verdamping ook verminderen door de grond te bedekken (mulchen) met stro, droog gras of grove schors- of houtsnippers. Hiermee verminder je de zoninstraling en dus de opwarming van de grond en het isoleert de aarde tegen wind. Geef de (pot-)grond eronder voor het bedekken uitgebreid water.

Vochtvasthoudend vermogen
Je kan je bodem zo ‘maken’ dat hij beter vocht vasthoudt. Organisch materiaal kan, wanneer er water voldoende is, als een spons vocht opnemen. Met voldoende organische stof in je tuin- of potaarde, is de kans op uitdroging dus kleiner. Potgrond, cocos-aarde en (blad-)compost e.d. zijn een goeie bron van organisch materiaal.

Rustiek terra cotta of praktisch kunststof?
Stenen potten zijn prachtig en staan door hun gewicht lekker stevig. De gebakken klei is echter poreus en de aarde verliest dus ook langs de zijkanten haar vocht. Een plantenschaal onder de pot met een laag water kan dit een beetje tegengaan, maar moet vrijwel iedere dag bijgevuld. In kunststof potten, eventueel met een kunststof plantenschaal, blijft de aarde het best vochtig. Neem trouwens zo groot mogelijke potten, omdat deze minder warm worden en veel langer hun vocht vasthouden.

Tip:
Eén keer per week flink water geven werkt veel beter dan elke dag een beetje. Voorkom uitgedroogde potgrond en drenk je planten voor de vakantie in een emmer, goot of bak, zodat de grond door en door nat is.

Watergeven4

Automatisch watergeven
Om je tuin en potten extra water te geven, doet een sproeier of druppelinstallatie met een tijdklok wonderen. Het vraagt wel wat geknutsel of een financiële investering. Een buur die buiten het seizoen op vakantie gaat is een voordelig alternatief, vooral als de beloning zit in eventuele oogst, die anders verloren zou gaan.

Wanneer je een automatische beregening aan wilt leggen dan zijn daar mooie kant en klare systeempjes voor. Probeer het ruim voor je op pad gaat een paar dagen uit, zodat je kan bepalen, hoe vaak en hoe lang het systeem aan moet. Sproeien is mooi, druppelen is vaak efficiënter. Bij een druppelsysteem valt het water vlak bij de wortels van de planten, waardoor vrijwel alles in de grond of pot komt. Daarbij houden bijvoorbeeld tomaten helemaal niet van water op hun blad, vanwege een grotere kans op ziekten en schimmels.

Tip: Pot- en kuipplanten kan je trouwens, tijdens je afwezigheid, vrij eenvoudig op een schaduwrijke plek zetten zodat plant en pot minder zon en wind ‘vangen’.

Voorbereiding en planning
Enige voorbereiding is dus nodig om met een gerust hart je ‘stadskwekerij’ achter te laten. Je kan met een beetje ervaring een ‘oogstpauze’ inplannen door bijvoorbeeld je erwtjes heel vroeg en je bonen juist wat later te leggen. Bij courgettes en komkommers kan je alle zichtbare bloemetjes wegplukken om de oogst wat uit te stellen. Oogst alles wat het niet red tot je terug bent, gewoon klein en verwerk het, voor vertrek, in een soep, saus of pesto in de diepvries. Zaai nog wat extra groenten vlak voor je weggaat: een courgette, wat kruiden, knolvenkel, koolrabi e.d. Zo heb je na terugkomst direct weer wat nieuws te oogsten en te planten!

De zomervakantie was oorspronkelijk bedoeld om (boeren- en tuinders)kinderen, tijdens de drukke zomermaanden, thuis te kunnen laten helpen met werk op het land en soms oogst. Dat wij nu in deze maanden op vakantie gaan, strookt dus niet helemaal met de ‘arbeidsfilm’ in de moestuin.

Tip:
Er is een eenvoudige truc om een watervoorraadje aan wat grotere kuip- of potplanten te geven. Boor een gaatje in de onderkant van een PET fles en boor een gaatje in de dop. Vul de fles met water (vinger op het gaatje :-), draai de dop er op en duw de flessenhals een stukje in de aarde, zodat de fles stevig staat. Het water druppelt nu langzaam in de aarde en voorziet de plant van water. Om de juiste grootte van het gaatje in de dop te bepalen, probeer je dit het beste ruim tevoren uit, zodat je kan volgen hoe snel het water uit de fles druppelt. Begin met een klein gaatje en boor deze uit als dat nodig is. Kleiner maken is lastig..

Stadstuinieren 2014-03 Tekst en fotografie: Taco IJzerman