Japanse miniblad-moestuin

Japanse Miniblad-moestuintjes passen perfect in de hedendaagse trend van snel, makkelijk, gezond, opvallend van smaak en zijn vrijwel overal toepasbaar. En het gaat écht supersnel. In amper één tot drie weken tijd kweek je in een ondiepe bak of stijlvolle schaal een origineel miniblad-moestuintje; mooi om naar te kijken en klaar om meteen uit te oogsten.

“In amper één tot drie weken kweek je in een ondiepe bak een origineel miniblad-moestuintje”

Inspiratie

Japan is een land vol verfijning, met volop aandacht voor details, kleur, vorm en smaak. Maar het is ook het land van kleine tuinen, van veel mensen dicht bij elkaar en dus ook van een intensieve wijze van kweken en oogsten. We lieten ons door al deze gegevens inspireren voor een miniblad-moestuin-concept.

De basis

Het basisidee is vrij eenvoudig. Neem een schaal, ondiepe bak of kistje van minstens 2 tot 3 centimeter diep en vul die met potgrond. Elke vorm, materiaal of model is bruikbaar. Komt het tuintje buiten te staan, dan moet elke schaal of bak voorzien zijn van een drainagegat om overtollig regenwater af te voeren. Komt je tuin onder een afdak of onder glas, dan kun je met voorzichtig en precies water geven ook in gesloten schalen en bakken werken.

Maak een eenvoudig ontwerp met een beetje oosterse invloed en teken in enkele stroken en vlakken je eigen tuintje. Lijnen, cirkels, diagonalen… Gebruik groentezaden om je ontwerp om te zetten tot een eetbare microtuin. Voor deze intensieve manier van kweken komen de zaden dus vrij dicht bij elkaar. De zaden op 0,5 cm uit elkaar is een goed gemiddelde. Dichter zaaien geeft meer oogst aan kleinere blaadjes, iets meer ruimte tussen elk zaadje geeft wat minder, maar tegelijk ook wat groter blad om te knippen. Dek de zaden af met een dun laagje grond, geef water met een gieter voorzien van een fijne broes en wacht geduldig enkele dagen om je tuin te zien groeien. Houd alles regelmatig vochtig met een vernevelaar en bij zonnig weer een extra gietbeurt.

Bruikbare groenten

Kies uit een waaier van geschikte zaden die snel en makkelijk groeien en in hun erg jonge toestand bruikbaar zijn om te oogsten. Allerhande radijsjes, kolen, boekweit en bladmosterd zijn geschikt. Het lukt met iets meer geduld ook met ui, bieten, snijbiet of blad-amaranth, quinoa en melde. Probeer een keer erwten, tuinbonen, shiso en zonnebloemen; nu eens niet voor het gebruikelijke volwassen resultaat, maar om snel iets opvallends van kleur, vorm of smaak te kunnen oogsten. Het is dus niet de bedoeling om de planten helemaal te laten uitgroeien, maar om ze te oogsten in hun jonge stadium als mini-bladgroenten. Kijk ook eens bij het assortiment aan micro- en kiemgroenten, die zijn allemaal ideaal om te gebruiken. Alfalfa, mosterd, rucola, tuinkers…

Groentelijst

De opgegeven dagen zijn gemeten van juni tot augustus, de optimale periode voor snelle groei. Wie vroeger of later zaait moet er enkele dagen bij tellen.

De snelste kiemers/groeiers

Tuinkers: fijnbladig, breedbladig, gekrulde ‘wrinkle krinkle-versie. Oogstbaar na 7 – 14 dagen.
Mosterd: pittig en snel, gewoon groen. 7 tot 10 dagen.
Rucola: variatie in bladvorm en smaak. Klassieke, getande rucola, wilde rucola, gestreepte of wasabi rucola. 7 tot 21 dagen.
Radijs: groene en paarse blaadjes, vrolijk witte, roze, rode paarse stengeltjes. 7 tot 14 dagen.
Bladmosterd: groen, geel, paars in een waaier van bladvariaties. 7 tot 14 dagen.
Kool: groen en paars en een brede keuze in blaadjes. 7 tot 14 dagen.
Melde en quinoa: groen, geel, paarse bladeren. Fijne zachte smaak.7 tot 14 dagen.

Met iets meer geduld

Biet en snijbiet: rood en groen blad, gele, oranje, rode, roze stengeltjes. 14 tot 28 dagen.
Sla: groen, geel, rood en volop bladvariatie. Ook mooi gemengd.14 tot 28 dagen.
Prei en ui: groen en onderaan rode stengeltjes; 14 tot 28 dagen.
Bladamaranth: groen, geel, rood. 14 tot 28 dagen.
Boekweit: roze stengels, frisgroen blad.14 tot 21 dagen.
Erwten: gewoon groen, maar lekkere sappige zoete topjes, vormt nieuwe zijtakken. 14 tot 35 dagen.
Tuinbonen: lekkere sappige groene toppen.14 tot 21 dagen.
Zonnebloemen: opvallende pittige smaak in blad en steel. Enkel jong oogsten.14 dagen.

Kruiden

Vrijwel alle kruiden zijn bruikbaar omdat ze ook in hun prille stadium alle smaak bevatten. En wanneer je ze voorzichtig topt, zullen de meesten ook nog een keertje zijscheuten vormen voor een tweede en derde oogst.

Basilicum: groen en paars, in kleine en grote bladeren en verschillende geuren en aroma’s. 21 tot 42 dagen.
Koriander: gewoon pittig groen. 14 tot 28 dagen.
Bonenkruid: eenjarig en smaakvol groen. 21 tot 42 dagen.
Dille: frisgroen en boordevol smaak. 14 tot 28 dagen.
Shiso: groen en paars oosters aroma. 21 tot 35 dagen.
Bieslook: kruidige groene stengeltjes. 21 tot 42 dagen.
Kervel: voorzichtig fijn varenachtig blad met een heerlijk anijsaroma. 14 tot 28 dagen.
Marjolein: heerlijk zuiders van geur en smaak. 14 tot 35 dagen.

Combinaties

Let bij het ontwerp en het zaaien op kleuren en tinten, groeikracht en bladvariatie. Radijsjes als bladgroente zijn er in groen en paars, met witte, groene, rode en roze steeltjes. Alle koolsoorten zijn bruikbaar, maar blad- en boerenkool, rode kool en broccoli geven het lekkerste en meest kleurrijke resultaat. Boekweit vormt sierlijke ovale blaadjes op roze stengeltjes. Wissel de ronde blaadjes van mosterd af met de fijne stekels van prei of ui. Elke schaal of bak wordt zo een mooi of grappig mini-tuintje.

Van schaal naar tuin

Eén schaal is mooi, drie schalen nog mooier. Zet de schalen op een tafel op het balkon voor een beetje tuingevoel. Maar je kunt zo’n schalentuin flink laten uitgroeien. Je kunt in verdiepingen werken en in oosterse stijl met bamboe een constructie maken om schalen te laten hangen en zo een nog intensievere tuin te maken.

De hoeveelheid grond in de ondiepe schalen is beperkt, dus zorg voor regelmatig water, zeker wanneer de planten wat groter uitgegroeid zijn. Een dagelijks sproeibeurt is in de zomer een noodzaak.

Oogst

Knip, pluk, snoei, oogst, combineer en serveer. Gebruik een schaar en schaaltjes om te oogsten. Nog even wassen en je bent klaar om aan tafel te serveren. De meeste van deze korte teelten zullen je na één keer volledig weg-oogsten, sommige kun je toppen en nog even laten hergroeien. Van zaaien tot oogsten reken je een gemiddelde van 2 tot 3 weken,afhankelijk van het seizoen. Daarna ruim je alles op en begin je opnieuw.

Mogelijkheden

Het mooie van zo’n miniblad-moestuin is dat je snel kunt starten en heel snel kunt oogsten. Ideaal voor een korte en intensieve ervaring met het kweken van eten. Het kan met enkele schalen of je kunt het uitbouwen tot een complete balkonmoestuin. Zo’n tuin is ideaal voor een snelle schooltuin, een vakantietuin of een ‘even proberen’ tuin. Valt het in de smaak, dan kun je de verschillende teelten herhalen en de minituin aanvullen met wat grotere potten met micro tomaten- en paprikaplanten, micro-erwten, minituinbonen, mini-kropsla en andere minigroenten in pot. Enkele potten met vaste kruiden zoals rozemarijn, verveine, tijm en munt maken je tuin dan compleet.

Tot slot

Zo’n snelle miniblad-moestuin is een creatieve, speelse en educatieve manier om met tuinieren en met voeding om te gaan. Ook voor wie nauwelijks ervaring, tijd of ruimte heeft. Het is in elk geval de perfecte basis voor originele micro-salades, pittig broodbeleg of ideaal als kruiden en smaakmakers in de keuken. Of hoe je elke dag een klein beetje met tuinieren bezig kunt zijn en er elke dag ook even van kunt proeven en genieten.

Stadstuinieren 2017-02 – Tekst en fotografie: Peter Bauwens