Variatie in Rucola

De afgelopen decennia heeft rucola het van onbekende groente tot een van de meest populaire gewassen in de moestuin gebracht. De opvallende smaak, zijn mediterraan karakter en de eenvoudige teelt zullen daar wel voor iets tussen zitten.

“Met wat extra zorg en aandacht kun je rucola ook midden in de zomer en zelfs diep in de winter oogsten”

Knoppen en bloemen

Rucola is de Italiaanse naam voor Eruca sativa. Het is een snelgroeiend bladgewas nauw verwant aan de radijs. Net als de radijs heeft rucola een voorkeur voor koele temperaturen, regelmatig wat vocht en rijke vochthoudende grond. Bij stress, te warm, te droog, te arme grond of te dicht zaaien, zullen de planten snel doorschieten en bloemen, een stug blad en een scherpe smaak ontwikkelen. Koele groeiomstandigheden, volop vocht en voeding geven sappige bladeren met een zachte nootachtige smaak. In zijn mediterrane oorsprong is rucola dan ook veeleer een wintergroente, voor ons een uitstekend voorjaars- en herfstgewas. Met wat extra zorg en aandacht kun je rucola ook midden in de zomer en zelfs diep in de winter oogsten.

Je kunt rucola zaaien vanaf maart, gewoon in de tuin in vollegrond. Bij koele temperaturen duurt het kiemen wat langer, boven de 15 graden kiemt rucola op een dag of drie. Geef de planten extra compost en regelmatig wat water. Je kunt dicht zaaien op rijtjes voor de oogst als snijgroente of je kunt de planten uitdunnen tot op 10 of zelfs 20 cm om grotere planten met brede sappige bladeren te bekomen.
Rucola zaaien in het late najaar (oktober, november) geeft jonge vitale planten die makkelijk wat vorst zullen overleven en zo heel de winter voor pittig groen kunnen zorgen. Onder de bescherming van glas blijven de planten na een herfstzaai vaak heel de winter beschikbaar voor oogst.
Zomerse temperaturen maken dat rucola spontaan bloemknoppen vormt, gevolgd door roomwitte fijn dooraderde bloemen. Knoppen en bloemen zijn perfect eetbaar en hebben dezelfde pittige smaak als de bladeren.

Rucola kiemen

Ben je eenmaal verslaafd aan rucola, dan kun je het jaarrond ook zonder tuin van die opvallende smaak genieten door het kweken van rucola-kiemen. Het werkt precies zoals de populaire tuinkers op de vensterbank. Een stukje keukenpapier vierdubbel gevouwen in een schoteltje, zaden erbovenop en water geven. Alles 24 uur afdekken met eenzelfde schoteltje omgekeerd bovenop, en de volgende dagen (met regelmatig wat extra water) op een lichte vensterbank zetten. Na ongeveer een week oogst je je eigen rucola-kers. Ook midden in de winter.

Rucola in pot

Door zijn snelle kiemen, groeien en oogsten is rucola ideaal om te telen in pot. Dat lukt vanaf maart (voor een vlugge start eerst een week binnen), tot in september. Zelfs een ondiepe brede schaal werkt prima. je kunt dicht zaaien voor snel veel jonge bladeren en planten, of wat dunner zaaien voor groter, sappiger blad. Met een schaaltje onder de pot hou je de vochtigheid op peil. Wat je niet oogst laat je gewoon doorschieten voor een boeket vol eetbare bloemen.

Bijzondere smaken en kleuren

Ben je uitgekeken op rucola, dan is het misschien tijd voor een beetje diversiteit.
Eruca sativa of Rucola cultivata is de traditionele Italiaanse rucola met sappig zacht blad, brede ronde lobben en een mooie volle notensmaak. Deze ‘originele’ of traditionele rucola vormt crèmekleurige bloemen met paarse aders.

Wilde rucola of grote zandkool

Diplotaxis tenuifolia is een inheemse wilde plant die je regelmatig kunt aantreffen op zanderige, kalkrijke bodem en duinen. Het is een twee- tot meerjarige plant, met stevig en wat stugger, flink ingesneden blad en wat sterker van smaak. De planten bloeien met kleine gele bloemen. In cultuur als tuinplant en met extra water en plantenvoeding is het een bruikbaar en makkelijk alternatief voor de ‘echte’ rucola.

Getande rucola

Eruca x diplotaxis ‘suzette’ is populair voor de commerciële teelt. De planten vormen een diep ingesneden, stevig blad zodat de bladeren na de oogst langer mooi en stevig blijven. Ideaal dus voor commerciële toepassingen met een nood aan langere houdbaarheid. Even makkelijk als de klassieke rucola, perfect voor in de tuin. De planten vormen zacht-gele geaderde bloemen.

Olivetta rucola

Diplotaxis integrifolia is een zuiderse variant van de wilde rucola. De planten starten met grote ovale minder ingesneden bladeren maar vormen als doorlevende plant in hun tweede jaar het typische ingesneden blad. Een sterke groeier, pittig tot scherp van smaak (maar zoals steeds, afhankelijk van temperatuur en vocht…). Zacht-gele bloemen.

Wasabi rucola, witte rucola

Eruca selvatica of diplotaxuis erucoides is een andere wilde rucola die vaak als nieuwe variant wordt geïntroduceerd. De planten hebben ovaal getande bladeren en witte bloemen. De smaak van het blad is veel sterker, net als mierikswortel of wasabi. Maar gelukkig blijft die smaak maar eventjes hangen om dan over te gaan in pittige ‘rucola’.

Dragon’s Tongue

Wie iets meer kleur wenst kan bij Dragon’s Tongue (Diplotaxis tenuifolia) terecht, een wilde rucola met opvallende rode nerven. De smaak en teeltwijze blijft hetzelfde maar vooral als jonge plantjes zijn ze net iets opvallender dan alle andere rucola’s.

Voedingswaarde

Reeds in het oude Rome was rucola populair als pittig afrodisiac. De planten hebben niet enkel pit maar zitten ook boordevol vitamines en mineralen.
Vooral een grote hoeveelheid vitamine A, vitamine C, antioxidanten en foliumzuur, B1, B2, B5, B11 en vitamine K (belangrijk voor botvorming en voor het geheugen) vallen op. Van mineralen zijn het vooral ijzer, calcium, mangaan, magnesium, koper, kalium, fosfor en zink die je via de planten op je bord kunt terugvinden.
Rucola bevat weinig calorieën maar wel veel voedingsstoffen en zou kanker-preventief werken. Het werkt eetlust opwekkend net als de radijs, en is dus ideaal als salade voor de maaltijd.


Recept: Insalata Caprese met rucola

Een klassieker uit Italië

ingrediënten:
50 gram rucola, ‘Italiaanse’ tomaten, mozzarella, basilicum
dressing van olijfolie, knoflook, basilicum, enkele amandelen, peper en zout.
bereiding:
Schik de gewassen rucola op een bord. Snij de tomaten en de mozzarella in dunne schijfjes en schik die in laagjes over de rucola.
Meng de dressing vlak voor gebruik, schenk die over de salade en werk af met enkele blaadjes basilicum.

Stadstuinieren 2016-03 – Tekst en fotografie: Peter Bauwens