Zoete aardappel kweken en oogsten

Voor mij was de zoete aardappel, of bataat, altijd een exoot die je hier bij ons niet kon kweken. Maar blijkbaar had ik het fout. Deze smakelijke aardappel zien we steeds vaker in allerlei recepten opduiken. Een goede reden dus om hem zelf te kweken.

Bataat of zoete aardappel

De zoete aardappel (vroeger Convulvulus Batatas, tegenwoordig Ipomoea batatas) stond vroeger bekend als bataat. In het frans spreekt men van ‘Patate douce’ en in het spaans van ‘Batata’. Net als de aardappel komt de plant oorspronkelijk uit Zuid-Amerika en alhoewel het botanisch gezien een niet winterharde meerjarige plant is, wordt de zoete aardappel commercieel eenjarig gekweekt.

De zoete aardappel is een rankende en kruipende plant met stengels die elk ruim een meter lang kunnen uitgroeien. Die stengels hebben hartvormige donkergroene glanzende bladeren. Laat in het seizoen verschijnen, vaak een beetje verstopt tussen de bladeren, soms mooie paarse bloemen.

Zoete aardappel kweken uit stek

In tegenstelling tot de aardappel, die overigens botanisch niets met de zoete aardappel gemeen heeft, kun je niet starten met knollen als plantgoed. De zoete aardappel heeft de eigenwijze eigenschap dat je enkel productief plantgoed krijgt uit een stengelstek die je zelf vanuit een knol kunt opkweken.
Je start met het stekken in januari/februari. Zet een of meerdere knollen in een vaas of glas dat je voor de helft vult met water (net zoals een hyacintbol).

Het onderste deel van de knol hoort net in het water te staan. Na enkele weken verschijnt er bovenaan de knol een jonge scheut. Laat deze scheut mooi uitgroeien tot hij ongeveer 10 centimeter is en knip hem dan op een lengte van ca. 7 cm af.

De ‘moederknol’ waar je de scheut van afgehaald hebt, zal weer nieuwe scheuten gaan maken die je dan opnieuw op een lengte van 7 centimeter af kunt knippen.

De knol waar je de scheut van afgehaald hebt, zal weer nieuwe scheuten gaan maken’

De afgeknipte stek zet je in een glas met water op een lichte plek. Na enkele dagen zullen er worteltjes verschijnen onderaan de stek. Deze stek wordt dus je plantgoed.

Wanneer er zich voldoende wortels gevormd hebben, is het tijd om je plantgoed op te potten. Haal de stek uit het water en knip de jonge pas gevormde wortels in tot op enkele centimeters. Het is belangrijk dat de jonge wortels (de latere knollenoogst) mooi recht en gespreid in de pot terecht komen. Gebruik standaard zaai- en stekgrond en neem een verteerbare pot. Wanneer de jonge wortels opnieuw door de wand van de pot groeien wordt het tijd om uit te planten.

Zoete aardappel planten in tuin, kas of pot

De zoete aardappel groeit het best bij een lang en warm groeiseizoen. Buiten uitplanten doe je eind mei, begin juni. Onder glas kun je begin mei al starten, en voor teelt in pot zit je ergens tussen die twee in. Zorg voor een ruime, brede, eventueel ondiepe pot van minstens 50 cm om de plant mooi te laten ontwikkelen.

Pas in elk geval op voor late nachtvorst want de planten zijn erg vorstgevoelig. Indien nodig kun je de planten tijdens een late koude nacht met vliesdoek afdekken. Ook in koele periodes kan zo’n doek voor wat extra warmte en groei zorgen.

De planten zet je op 50 cm uit elkaar, de rijen op ruim een meter. Zoete aardappels houden van humusrijke grond en willen behalve voldoende warmte ook regelmatig extra vocht.

Verder vragen ze geen aandacht, geen snoei of niks van aanbinden. Alleen geduld.

Zoete aardappel oogsten

De wortels of knollen ontwikkelen zich pas erg laat in het seizoen. Dus laat de planten zo lang mogelijk doorgroeien tot de eerste vorst de bladeren raakt. Dan is het meteen tijd om te oogsten. Oogst de broze knollen voorzichtig zodat ze zo weinig mogelijk beschadigen. Om te knollen te bewaren moet je ze eerst droog en warm behandelen. Vocht en koude zorgen er namelijk voor dat ze binnen de kortste keren zullen schimmelen en rotten. Warmte en droogte maken de schil een stuk steviger en zorgt voor het narijpen van het vruchtvlees. Eenmaal droog kun je ze verder op kamertemperatuur bewaren. Om te veel uitdrogen te voorkomen kun je de knollen bewaren in droog zand of turf.

Recepten zoete aardappel

De zoete aardappel is vrij eenvoudig in het gebruik. Je kunt de knollen met een dunschiller schillen, in fijne stukjes snijden en dan in elke groenteschotel verwerken. Wanneer je ze 5 tot 10 minuten meekookt behoud je niet alleen de mooie zoete smaak, maar ook de fijne zachte structuur. De smaak van de zoete aardappel is zacht en zoet, ergens tussen aardappel en wortel in en met een fijne warme geur.

Recept: Gevulde zoete aardappel

Stadstuinieren 2020-02  Tekst en fotografie: Peter Bauwens