Zaaien en oogsten: januari en februari

“Geniet van de eerste jonge, verse bladeren”

Ongetwijfeld zul je ook dit jaar staan te popelen om aan het werk te gaan in je stadstuin. Waarschijnlijk heb je al allerlei plannen in je hoofd en mogelijke aantekeningen gemaakt over interessante gewassen. Het kan buiten nog koud zijn, maar nu de dagen weer gaan lengen, is het al mogelijk om vroegtijdig te zaaien. Zolang je je planten kunt beschermen tegen de vorst, in een kas of zelfs binnen op een vensterbank, zijn er verschillende gewassen die nu al gezaaid kunnen worden. Voor de meesten van ons, vooral mensen die geen kas tot hun beschikking hebben, is het misschien verstandiger om te wachten tot midden of eind februari. Als je wel ruimte hebt onder glas of in je huis, dan kun je zelfs al eind januari beginnen.

Afharden

Vergeet niet dat, ongeacht wanneer je je zaden zaait, alle jonge planten eerst moeten worden afgehard voordat je ze naar hun uiteindelijke bestemming overbrengt. Dit doe je het beste zodra de kans op vorst voorbij is, meestal rond eind mei of begin juni.

 

Zaaien en oogsten jan_feb 2Aubergine
Aubergine is een gewas dat van warmte houdt en een lang groeiseizoen nodig heeft. Verwant aan de tomaten worden ze vrijwel op dezelfde manier geteeld. Zaai de zaden zo dun mogelijk in een pot of bak met fijne compost of een ander geschikt groeimedium. Zodra ze groot genoeg zijn om te hanteren, plaats je de beste zaailingen over naar afzonderlijke potten. Laat je niet verleiden om ze eerder buiten te zetten totdat het weer warmer wordt (begin juni). Als je een kas of een zonnig raam hebt, kun je ze misschien het hele jaar door binnen laten staan.

Zaaien en oogsten jan_feb 4Tuinkers
Ik zou tuinkers niet aanbevelen als een beginnersgewas voor kinderen, want welk kind houdt er nu van deze pittige blaadjes? Het is beter om te beginnen met iets zoals snelgroeiende babyworteltjes. Voor volwassenen is tuinkers wel een fantastisch, snel en makkelijk gewas. Natuurlijk is er de gebruikelijke tuinkers, maar er zijn ook andere rassen, waaronder: breedbladige tuinkers, krullende tuinkers en waterkers. Dit zijn allemaal koel-seizoen gewassen, die perfect zijn om vroeg in het seizoen te zaaien (buiten vanaf eind februari).

Zaaien en oogsten jan_feb 3Knolselderij
Knolselderij is een gewas dat een zeer lang groeiseizoen nodig heeft: bijna een jaar! Het is dus handig om dit gewas nu binnen of in een kas te zaaien. Ondanks dat je geduld nodig hebt, is knolselderij een mooi gewas om te laten groeien zodat je ook rond februari iets te oogsten hebt. Knolselderij is sterk genoeg om tijdens de winter in de grond te blijven. Het heeft de smaak van selderij, maar is veel gemakkelijker om te laten groeien en veelzijdiger in de keuken. Zo kan het worden geraspt op salades, gesneden en gebakken zoals aardappel, geroosterd met andere wortels, gepureerd of worden gebruikt in soepen en stoofschotels.

Schermafbeelding 2016-01-20 om 20.06.43Sla
Er zijn enorm veel soorten sla om uit te kiezen, variërend in grootte, kleur, smaak en textuur. Er zijn rassen pluksla waarvan je regelmatig losse bladeren kunt oogsten, terwijl de rest door blijft groeien. Of kropsla die een dicht krokant hart heeft en in één keer in zijn geheel wordt geoogst. Slazaad kan niet goed ontkiemen bij hoge temperaturen. Nu is dus het goede moment om met zaaien te beginnen. Zaai weinig en vaak voor een constante aanvoer, zodat je bijna elke dag van een salade kunt genieten.

Binnen of onder glas:

Aubergine, Chilipepers, Erwten, Kersen, Kiemen, Knolselderij, Koolrabi, Lente-ui, Mosterdblad, Pastinaak, Prei, Radijs, Sjalotten, Sla (en Pluksla)*, Snijbiet, Spinazie*, Tomaten, Tuinbonen*, Uien*, Oosterse bladgroenten*, Veldsla*

Als je ze kunt beschermen met bijvoorbeeld een fleece, plastic of microklimaatdoek kun je de gewassen gemarkeerd met een * buiten proberen.

Planten (vanaf februari):

Aardpeer
Fruitbomen
Lente-knoflook
Rabarber

Oogsten in januari en februari

Januari en februari markeren het begin van het tuinseizoen. We gaan van de winter naar de lente. Het is tijd om al je opgeslagen oogst van het voorgaande jaar op te maken en je laatste wintergewassen te oogsten. Ook kun je nu genieten van het eerste handjevol frisse, nieuwe oogst van de snelle, lommerrijke gewassen.
Oogst je laatste aardpeer, schorseneren, winterradijs, witlof, pastinaak, knolselderij. Winterharde brassica zoals: boerenkool spruitjes, winterknol, paarse ‘asperge’ broccoli.
Geniet van de jonge, verse bladeren van: sla, veldsla, snijbiet, spinazie, oosterse bladgroenten, mosterdblad, raketsla, winterpostelein.
Binnen eet je van: kiemen, microgroenten of tuinkers.
Blijf plukken van overwinterende, vaste planten of winterharde kruiden zoals: rozemarijn, tijm, laurierblaadjes, peterselie en salie.

Vergeet niet om je bevroren, ingemaakte of opgeslagen gewassen zoals chutneys en jams, winterpenen, aardappelen, pompoenen, knoflook, appels en peren etc. te gebruiken.

Stadstuinieren 2014-06 Tekst en fotografie: Natassia Doets