Wereldtuin Verdeliet

“Een gemeenschapstuin waarin de mensen uit de buurt elkaar kunnen ontmoeten’”

Wereldtuin Verdeliet in Het Land van Cuijk
Ontmoeten, inspireren, samenwerken en samen leren

Waar ruim twee jaar geleden nog een wildgroei aan heermoes en braamstruiken het terrein van een voormalige schooltuin domineerden, groeit – dankzij een groep zeer betrokken vrijwillige medewerkers – Wereldtuin Verdeliet. Een ontmoetingsplek, moestuin, pluktuin en poëzietuin in één, midden in een multiculturele woonwijk van het Brabantse Cuijk.

Verdeliet 3Toen Lonneke Willems en Gertie Copal ruim twee jaar geleden via via hoorden dat men een nieuwe bestemming zocht voor dit terrein, werd hun belangstelling geprikkeld. Samen bezochten ze de tuin, die voorheen de rol van schooltuin vervulde voor de agrarische school. Ze nestelden zich op een bankje bij de grote vijver en zagen door de alles overwoekerende struiken hun droom voor zich: een gemeenschapstuin waarin de mensen uit de buurt elkaar kunnen ontmoeten. Een groene, vriendelijke, gezonde plek voor iedereen. “We hadden allebei ervaring met tuinieren en in het werken met mensen”, vertelt Lonneke. “En we hadden zin in een mooi en zinvol project waarvan we zelf ook blij konden worden. Al snel hadden we een kerngroep van vier mensen bij elkaar, bestaande uit professionals uit het onderwijs, welzijnswerk, biologische landbouw en de gezondheidszorg. Samen maakten we een plan voor de organisatie en het terrein. We bezochten voorbeeldprojecten en legden contacten met mogelijke samenwerkingspartners. Voor het uitwerken en uitvoeren van onze plannen trekken we regio professionals, bedrijven, scholen en vrijwillige medewerkers uit de regio aan.”

Verdeliet 8Alles met hulp
Wereldtuin Verdeliet is ongeveer drieduizend vierkante meter groot en ligt midden in een multiculturele woonwijk. “Ons doel met deze tuin is om mensen van alle leeftijden en achtergronden met elkaar te verbinden. Het tuinieren is eigenlijk vooral een middel om dat doel te bereiken.” Wanneer je het terrein op loopt, zie je aan je linkerhand een gebouwtje. “Dit is het voormalige dierenverblijf. We willen hier, naast een kantoortje en een keuken, ook een kantine en cursusruimte creëren en een ruimte die we kunnen verhuren. We hebben nu ook een deel van de ruimte ingericht als winkeltje waarin we de oogst van de tuin verkopen. Verder delen de medewerkers na een werkdag mee in de oogst en maken we af en toe de voedselbank blij met onze producten. We hebben hier sinds kort centrale verwarming en daar zijn we heel blij mee, want tot nu toe deden we het in de winter met een bouwblazertje. Van een oude school die aan nieuwbouw toe was, mochten we meenemen wat we nog konden gebruiken. Vrijwel alles wat we doen, doen we met hulp van bedrijven en particulieren die ons spullen geven, ons financieel bijstaan, diensten leveren en adviezen geven. We hebben onlangs, met behulp van het buurtbudget van de wijkvereniging, de kas gerepareerd omdat hij op diverse plekken lekte en de klimaatregeling kapot was. Verder steunt de gemeente Cuijk ons met hand en spandiensten en hebben we de steun van Het Oranjefonds, SKANfonds, Stichting DOEN en de Provincie voor het realiseren van onze plannen. We zijn een vereniging geworden, en mensen die ons een warm hart toedragen kunnen door middel van een donatie ‘Vriend van Verdeliet’ worden. Het winkeltje, het verhuren van verschillende ruimtes en de workshops die we hier regelmatig geven, moeten er straks voor gaan zorgen dat we zelf onze broek op kunnen houden.”

Verdeliet 7Het werkt!
Er zijn inmiddels 45 medewerkers actief bij Verdeliet. Voor de verschillende projecten die er lopen – zoals de natuurspeelplek, de bijen, de pluktuin, de voedseltuin, de kruidentuin, culturele en educatieve activiteiten, de PR-groep, de redactie van het digitale tuinblad – zijn werkgroepen samengesteld. Die hebben regelmatig overleg met de kerngroep. “Ik ben ontzettend blij met de manier waarop wij dit met elkaar doen”, vertelt Lonneke enthousiast. “En ik ontdek hier een nieuwe kant van mezelf. Vroeger zou ik veel meer proberen vast te houden aan mijn eigen vooropgezette plannen en ideeën. Nu kan ik dingen beter loslaten en ontdek ik een andere manier van aansturen en ‘bedrijfsvoeren’. Loopt iets anders dan gepland, dan is dat zo. Samen met alle medewerkers hebben we in korte tijd iets heel moois neer kunnen zetten. En we zien dat het werkt! Onze workshops worden bezocht door ouders en kinderen uit de buurt, we werken samen met studenten van groenopleidingen en schoolklassen met kinderen komen hier in het kader van Verdeliet 6natuuronderwijs of een poëzieproject. Mensen komen hier om een rondje te wandelen en ze maken een praatje met elkaar. Wij proberen dat extra te stimuleren met de poëziewand die we hebben gemaakt. Op een grote metalen wand kun je met magneetbordjes waarop losse woorden staan zinnen vormen. Het idee is dat bezoekers en medewerkers geïnspireerd worden om gedichten en teksten op de wand te maken of op elkaar te reageren door woorden en zinnen toe te voegen”

Verdeliet 5Heel veel werk
Weer of geen weer, iedere donderdag en zaterdagochtend zijn er veel medewerkers actief in de moestuin, met de administratie of allerhande klussen. “Aan tuinieren kom ik hier zelf helemaal niet toe. Daarvoor ben ik te druk met ander werk; zoals coördineren, plannen, het samenstellen van ons digitale tuinblad en contacten onderhouden. Alles wat ik in mijn leven leuk, fijn en mooi vindt, komt bij Verdeliet samen en daar word ik heel blij van!” Vandaag wordt er door de – met name mannelijke – vrijwilligers gewerkt aan de bouw van een kleine loods. “Hierin kunnen we straks alle materialen die we van bedrijven en particulieren gekregen hebben, opslaan. De loods zelf wordt ook weer van gekregen materialen gebouwd.” Hij staat naast wat voorheen een dierenweide was. “Daar willen we in de toekomst kippen houden. En we willen graag een bijenstal plaatsen, zodat we onze bijen ook in de winter kunnen huisvesten. Dit voorjaar starten we met het opleiden van een aantal nieuwe aspirant-imkers.”

Verdeliet 1Werkbespreking
Een van de mensen waarmee Lonneke nauw samenwerkt is Marianne van Veen. “Ik ben iets later bij de kerngroep gekomen”, vertelt zij. “Ik werd ervoor gevraagd en omdat tuinieren me in het bloed zit, was mijn antwoord al snel ‘ja’. Maar het gaat me uiteindelijk om veel meer dan het tuinieren alleen; ik vind het werken met mensen ontzettend leuk en ik vind ons team fantastisch. Iedereen is zo enthousiast en het is geweldig om met elkaar, in een stressvrije omgeving, nieuwe dingen uit te proberen. Dat is zo anders dan we tijdens ons werkende leven gewend waren en het geeft zo veel voldoening!” Na de werkbespreking met alle vrijwilligers die vandaag op de tuin zijn, heeft Marianne nog een kort overleg met Jac de Cock, die álles weet van wilgentakken. “Wij hoeven onze vrijwilligers zelden te enthousiasmeren voor bepaalde klussen, het is eerder zo dat we ze soms een beetje af moeten remmen! Jac heeft bijvoorbeeld zo veel ideeën; die kunnen we onmogelijk allemaal uitvoeren. Maar het is natuurlijk super dat we zulke betrokken vrijwilligers hebben.” Jac is, nadat hij op zijn zestigste met de VUT ging, een cursus wilgentenen vlechten gaan volgen. En dat was een schot in de roos! “Ik zat al bij IVN en Staatsbosbeheer, en ben gek op de natuur en buiten zijn”, vertelt hij. “Het sociale en biologische van Verdeliet sprak me aan en nu geef ik hier af en toe workshops vanuit de werkgroep natuureducatie en ik denk mee over de invulling van de tuin. We hebben bijvoorbeeld een wilgentipi gemaakt voor kinderen om in te spelen. Je kunt zoveel doen met wilgentakken, dat kun je zo gek niet bedenken. Ze zijn héél gewíllig, zeg ik altijd!”

Verdeliet 4Doen wat je het leukst vindt
“We proberen zo veel mogelijk mensen aan te trekken die hier iets van hun eigen kwaliteiten kwijt kunnen, en die het vooral ook leuk vinden om hier te helpen”, legt Lonneke uit. “Ons doel is duidelijk: de wereld om ons heen simpelweg een stukje mooier, groener, socialer, duurzamer, vriendelijker, leuker én gezonder maken. Hoe we dit doel en alle omliggende doelen precies bereiken, dat zien we wel. Daar is geen vooropgezet plan voor, dat hangt voor een belangrijk deel af van de mensen die zich aan Verdeliet verbinden.”

www.verdeliet.nl Verdeliet is ook te vinden op Facebook en Youtube

Stadstuinieren 2015-02 Tekst: Marike Ooms | Fotografie: Marcel Heeres en Marike Ooms