Wildplukken: Bosbessen, lekker en gezond

Het is bij ons een traditie: in de derde week van juni is het bosbessentijd. Dan worden er 2 dagen geblokt om het bos in te huppelen met manden en emmers. Liefst dikke plastic emmers, het allerbeste zijn die witte emmers maatje 10 liter. Want die zie je goed staan tussen het groen en als ze vol zijn weet je dat je genoeg hebt.

Zo lang als ik me kan herinneren pluk ik bosbessen. Het is mijn eerste wildplukherinnering. Samen met mijn moeder, broertje en zus op de fiets naar de donkere bossen rondom ’s Heerenberg. Na een dag plukken hadden we genoeg bessen om maanden lang pannenkoeken met bosbessen te eten. Mooie herinneringen.
Nu neem ik mijn kinderen mee het bos in. Minimaal een emmertje bessen, ze stribbelen in het begin tegen maar eenmaal in het bos lopen ze al snel met een rode mond bessen te snoepen.

Waar pluk je bosbessen?

Voornamelijk te vinden in open bossen van de Veluwe, Brabant, Utrechtse heuvelrug en Drenthe. Je ziet ze soms in de duinen. Ze houden van zand, beetje humus of zure veenbodem.

Hoe herken is een bosbes?

Let op onderstaande kenmerken:
– Heidefamilie (Ericaceae)
– Bladverliezende stuik
– Bladeren zijn eirond en licht gezaagd
– Bladeren worden maximaal 3 centimeter lang
– De takken groeien recht naar boven. Ze zijn aan de onderkant verhout en bovenaan groen
– De bloemen zijn heel klein en klokvormig en vallen nauwelijks op
– De bloemen bloeien vanaf mei tot juni
– De bessen zijn rond en eerst groen; daarna worden ze snel donkerpaars tot blauw
– De bessen worden maximaal 1 centimeter groot
– Struik kan tot 60 centimeter hoog worden en vormt vaak grote vlakken met struiken in het bos

Neem voor de zekerheid een veldgidsje mee. Bijvoorbeeld die van Bruno Kremer: Eetbare en giftige wilde planten.

Wat doe je ermee?

De bessen lenen zich voor bijna alles: ijs, pannenkoeken, taarten, salades, zo uit de hand in de mond of je maakt er een smoothie of gezichtsmasker van.

Gevaren

Let bij het bosbessen plukken goed op teken. Ik gebruik de witte emmers ook om te zien welke beestjes uit de emmers kruipen. Na elke pluksessie controleer ik mezelf goed op teken. Doe dit gedurende twee dagen.

Wat zit er in een bosbes?

De bosbes zit vol met gezonde stoffen. Om er een paar te noemen:
Flavonoïden( antioxidanten) waaronder flavanolglycosiden, anthocyaanglycosiden, monomere flavanolen en oligomere flavanolen.
Flavanolglycosiden zoals hyperoside, quercitrine en isoquercitrine. Anthocyaanglycosiden: delfidine, cyanidine, malvidine, peonidine en petunidine of myrtilline. Monomere flavanolen: catechine, epicatechine en catecholtanninen.
Verder bevat de bosbes looistoffen, pectine, cellulose en de vitaminen B1, B2, B3, C en betacaroteen en nog eens een keur aan mineralen als kalium, calcium, ijzer, mangaan, fosfor, zink, boron, silicium en seleen.

Waar helpt het tegen?

De volgende medicinale werkingen worden door herboristen aan de bosbes toegeschreven:
– Vermindert buikvet bij dagelijks en langdurig gebruik
– Goed voor bloedvaten en urinewegen
– Gaat degeneratie van het oog tegen
– Bevat van alle groente en fruit het hoogste gehalte aan antioxidanten
– Kankerremmende werking
– Zou de kans op Alzheimer verminderen
– Verbetert de spijsvertering
– Bevordert de stoelgang

De bosbes is dus een gezonde bes die je in juni en juli zeker niet mag missen. Leg een voorraad aan in je vriezer.

Bosbes of Blauwe bes?

De bessen in de supermarkt zijn voor 99% geen wilde bosbessen maar de Amerikaanse blauwe bes. Wel een neefje of nichtje van de bosbes maar veelal geteeld op plantages. De cranberry is ook een neefje van de bosbes en deze wordt wel wild geoogst.

 

Recept: Gezichtsmasker met bosbessen
Recept: Bosbessen-yoghurt-honing-smoothie
Recept: Bosbespannenkoeken

Wist je dat?

Kolonisten in Amerika gebruikten bosbessen om grijze verf te maken.
Bosbessen staan bovenaan in de top 40 van groenten en fruit met de meeste antioxidanten.
In Europe zijn bosbessen onder veel verschillende namen bekend. De Schotten noemen ze “blaeberries” de Engelsen “hurtleberries” of “blueberries”. De Fransen noemen ze “bluettes” of “myrtilles”, de Nederlanders “bosbes” of “blauwe bes” en de Duitsers “heidelbeeren” of “blaubeeren”.
In Amerika noemen veel mensen de bosbes per vergissing een “huckleberry” die lijkt namelijk een beetje op de bosbes.

Stadstuinieren 2014-03 – Tekst: Edwin Florès