Wildplukken: Sleedoorn en andere bessen

“Invriezen is een goede en eenvoudige manier om de bessen te conserveren”

Hik…op alcohol!

Het is herfst en hoog tijd om de laatste bessen van de takken te plukken. Of er nog veel te sprokkelen is aan bessen en klein fruit? Jazeker! Neem de fiets maar eens en maak een rondje door veld en bos. Overal hangen nog bessen aan de struiken. Denk aan de sleedoorn, rozenbottel, meidoorn of de Gelderse roosbes. Deze bessen kun je op alcohol zetten en dat is wat ik na al het jam maken in de zomer graag doe. Ze gaan op jenever, wodka en brandewijn. In de winter zijn deze zelfgemaakte drankjes een geschenk voor bij het buitenvuur en heerlijk na een lange winterse wandeling in het bos of veld.

Schermafbeelding 2015-05-20 om 16.23.56Determineren van bessen
Er valt nog zoveel te plukken dat het onmogelijk is om al deze bessen en ander klein fruit in dit verhaal te beschrijven. Het beste is om een goede gids mee te nemen. Een leuk boekje en een goede veldgids is Wildplukken: de alternatieve fruittuin – vruchten & zaden van Peter Kouwenhoven & Barbara Peters. Ook Welke boom is dat? van Joachim Mayer & Christa Söhl is een aanrader. Maak een lijstje van de bessen die je wilt gaan plukken. Sommige vruchten zijn heel eenvoudig te herkennen. Neem nou de rozenbottel of de mispel: ze zijn niet te verwarren met iets anders

 

Zelf pluk ik graag de volgende bessen en vruchten voor in mijn late herfstflessen:

  • Duindoorn
  • Sleedoorn
  • Japanse kweepeer
  • Vlierbessen
  • Appelbessen
  • Mispels
  • Meidoorn

Waar te vinden ?
Meidoorn, sleedoorn en mispels vind je vaak in oude stadsparken. Ze komen ook voor in hagen en heggen op het platteland. Vroeger werden deze stekelige struiken aangeplant om het vee binnen te houden. Ze dienden als afrastering van percelen, maar door de komst van prikkeldraad zijn veel heggen en hagen geruimd. Info over heggen en hagen vind je op www.hegenlandschap.nl. De Wildplukwijzer – te vinden via www.wildplukwijzer.nl – kan je ook op weg helpen als je op zoek bent naar speciale bessen. Het is een handig hulpmiddel dat – met jouw hulp – alle openbare fruitbomen en -struiken in kaart brengt. Als je een plukplek selecteert, krijg je meer informatie, waaronder een link naar een uitgebreide beschrijving van de boom of plant in de Wildplukwiki van Oogsten zonder Zaaien.

De vorst erover

De bessen die nu zijn blijven hangen, hebben naar mijn mening allemaal vorst nodig om tot hun volle recht te komen. Het kan in oktober al vriezen, maar soms valt de vorst pas laat in of lijkt de temperatuur helemaal niet onder het nulpunt te komen. Daarom stop ik mijn bessen standaard minimaal 48 uur in de vriezer. Dit heeft twee voordelen. Ten eerste heb ik geen tijd om alles direct te verwerken. Invriezen is dan een goede en eenvoudige manier om de bessen te conserveren. Zo kun je ze later verwerken op een moment dat er even weinig te sprokkelen valt. Het tweede voordeel is dat het invriezen de celstructuur van de bessen beschadigt. De suikers en smaken lossen hierdoor beter op in de alcohol of in het gerecht dat je wilt bereiden.

Gezond?!
Niets gezonder dan vers geplukt fruit, maar in de alcohol verliest het grotendeels zijn waarde. Op een andere manier is het echter wel gezond. Je wordt er namelijk ontzettend vrolijk van! Alleen al omdat het een prachtig gezicht is: al die bessen in de fles en ook het gevoel dat je een illegale stoker bent draagt een steentje bij aan de pret. En uiteindelijk die heerlijke smaak. Dat is waar het voor mij om draait. Ik vind jenever, brandewijn of wodka puur niet te drinken maar houd ervan als er een smaak aan zit. Dat kun je doen door er limoen of citroen aan toe te voegen, maar geloof me, niets verslaat een fles eigen aangemaakte alcohol met sleedoorn of mispels. Of varieer en combineer eens met vlier, appelbes en duindoorn. De zure en zoete tonen evalueren in de fles en hoe ouder ze worden, hoe meer karakter ze krijgen. Probeer onderstaande recepten maar eens en wacht geduldig de maanden van rijping af. Des te meer geniet je van het eindresultaat. Proost!

Stadstuinieren 2014-05 Tekst: Edwin Florès