Kiemgroenten en Microgroenten – Supersnelle oogst

Kiemgroenten en Microgroenten

Heb je zin in verse groenten en kruiden, een eigen oogst en moestuin maar heb je geen tijd, geen plaats en geen geduld? Geen probleem. Wil je nu meteen starten zonder te wachten op het juiste seizoen? Dat kan. Gewoon door te kiezen voor supersnelle kiem- en microgroenten. Je start waar en wanneer je wil en na een dag of tien kun je oogsten. Na twee weken ben je klaar en kun je alles opruimen of gewoon opnieuw starten. Ideaal dus voor wie meteen resultaat wil en geen zin heeft om ergens lang tijd aan te besteden.

‘Deze groenten en kruiden zijn perfect om je dagelijkse smoothie of groentesapje nog iets extra’s mee te geven’

Er is keuze uit 2 verschillende systemen: kiemgroenten en microgroenten, met elk hun specifieke maar erg eenvoudige technieken.

 

Kiemgroenten

Voor de teelt van kiemgroenten heb je uiteraard zaden, water, enkele glazen potjes, kaasdoek en elastiekjes nodig.
Je stopt in elk potje een koffielepel zaden, voegt water toe tot de zaden helemaal onder water staan en je laat de zaden rustig een nachtje weken en zwellen. Zo nemen ze voldoende vocht op om te kiemen. De volgende ochtend sluit je elk potje af met een stukje gaas of kaasdoek en zet dat stevig vast met een elastiekje. Zo kun je door het gaas heen de zaden spoelen, afgieten en laten uitlekken. In elk potje ontstaat er zo een vochtig microklimaat dat ideaal is om in te groeien.

Alles wat je nu verder hoeft te doen is elke ochtend en elke avond de potjes door het gaas heen te vullen met water zodat de zaden mooi gespoeld worden. Vervolgens giet je de potjes meteen leeg en laat je ze eventjes schuin uitlekken op een afdruiprek. Je herhaalt deze handeling elke ochtend en elke avond en na een dag of drie kiemen de zaden om zo na 7 tot 14 dagen, afhankelijk van de gekozen groente, uit te groeien tot een potje vol verse kiemen. Na die week spoel je de kiemen nog een keer in een ruime kom zodat de zaadschilletjes boven drijven en je die kunt afgieten. Je oogst is nu klaar voor gebruik en is ook nog ruim een week in de koelkast houdbaar.

Je kunt om te starten het beste kiezen voor de snelle groeiers zoals radijs, luzerne en fenegriek, broccoli, quinoa, zonnebloempitten en klaver. Die kun je na een week al oogsten. Heb je eenmaal de techniek onder de knie, wat meer ervaring en een beetje meer geduld, dan kun je prei, rode biet, dille en koriander uitproberen. Die zijn net zo makkelijk maar vragen twee tot drie weken regelmatig spoelen.

Belangrijke tips

  • Gebruik bij voorkeur zaden die speciaal voor kiem- en microgroenten geteeld zijn. Die horen supervers te zijn en zonder verdere chemische behandelingen (wat bij zaaizaden vaak wel het geval is).
  • Licht is niet nodig voor de teelt van kiemgroenten, maar je hoeft ze ook niet speciaal donker te zetten. Gewoon in de keuken is ideaal. Wil je taugé, linzen of adzukibonen kiemen, zet die dan juist wél op een donkere plaats om te kiemen, want die worden snel bitter van smaak wanneer ze groen worden.
  • Een kamertemperatuur van 18 tot 21°C is ideaal. Meer warmte maakt dat alles sneller groeit, lagere temperaturen maken dat het allemaal wat langzamer gaat.
  • Je dagelijkse portie spoelwater zit vol voedingsstoffen. Giet het niet weg maar gebruik het bijvoorbeeld voor je kamerplanten.
  • Werk netjes en hygiënisch. Je kunt geen spoelbeurt overslaan zonder het risico dat het fout gaat. Je oogst hoort fris te ruiken en knapperig van structuur te zijn. Is dat niet het geval, doe dan alles weg en begin gewoon opnieuw.

Microgroenten

Bij kiemgroenten oogst je de zaden met hun wortels en de jonge stengels. Bij microgroenten ga je te werk net als in een echte moestuin. Je hebt zaden en water, én een groeimedium nodig. Keukenpapier is ideaal, maar het lukt ook op een dun laagje aarde van 2 cm dik. Verder heb je een waterdichte schaal of bord en afdekmateriaal nodig.

In tegenstelling tot kiemgroenten heb je voor de teelt van microgroenten wel licht nodig. Zoek dus een mooi plekje voor het raam om je teelt te starten. Gebruik je keukenpapier, vouw dat dan vierdubbel en leg het op een bord of schaal. Bestrooi het gelijkmatig met kiemzaden. Giet voldoende water in de schaal zodat het papier al het water op kan nemen. Dek de schaal of het bord af met bijvoorbeeld eenzelfde bord en laat alles zo rustig twee tot drie dagen staan. Kijk elke dag even of er al wat kiemt. Wanneer de jonge kiemplanten hun groei starten, haal je de bedekking weg. Geef je micro-moestuin elke dag voorzichtig een beetje water of gebruik een plantenspuit om alles licht vochtig te houden. Na een tot twee weken zijn de planten tot 5 tot 7 cm gegroeid en kun je ze oogsten. Gebruik een fijne schaar om je oogst vlak boven de grond of het groeimedium af te knippen. Nog even naspoelen en klaar voor gebruik. Je kunt starten met tuinkers, radijs, rucola en mosterd en na een beetje meer ervaring verder gaan met broccoli, rode kool, basilicum, prei, melde…

Belangrijke tips

  • Zaai niet te dicht zodat alle zaadjes mooi naast elkaar liggen en de ruimte hebben om zich goed te ontwikkelen.
  • De mooiste schaaltjes en bakjes, zelfs mini-kasjes kun je vinden door verpakkingsmateriaal van groenten en fruit uit de supermarkt te hergebruiken. Druiven, bessen, en microgroenten in de winkel zitten vaak in mooie schaaltjes en doosjes die ideaal zijn om microgroenten in te kweken.
  • Je kunt experimenteren met andere groenten maar let op voor ‘giftige’ zaailingen zoals tomaat, paprika, aubergine en aardappels. En kies voor snelle groeiers en kiemers, worteltjes en peterselie vragen te veel tijd..
  • Behalve met keukenpapier kun je werken met zaaigrond, cocosvezels, jute, eierdozen… maar zorg dat je met zuiver materiaal werkt. Alle afval, je groeimedium, kan dan gewoon op de compost of bij het groenafval.

In de keuken

Kiem- en microgroenten groeien niet alleen snel, ze zijn ook ideaal om snel te verwerken. Gekiemde pitten zijn lekkerder en voedzamer om te gebruiken in noten- en zadenpaté. Radijs- en preikiemen zijn ideale smaakmakers in soepen en sausen. Alles wat je oogst past perfect om een salade meer kleur en smaak mee te geven en is ideaal om sausen en vinaigrettes op te peppen. En uiteraard zijn deze groenten en kruiden perfect om je dagelijkse smoothie of groentesapje nog iets extra’s mee te geven.

Tot slot

Bij de teelt van kiemen en microgroenten mik je niet op volume, op hoeveelheid. Je kiest ervoor om dagelijks even heel kort met je teelt bezig te zijn en om ook elke dag wat te kunnen oogsten en proeven. Het is een ideale methode om onafhankelijk van de seizoenen, dus ook midden in de winter, verse groenten te kweken. Zo’n intensieve micro-moestuin houdt je elke dag even geboeid, geeft je elke dag iets om naar uit te kijken. De supersnelle oogst geeft je elke dag wat extra energie en bevat super-efficiënte vitamines en voedingsstoffen. Precies wat we elke dag nodig hebben.

Stadstuinieren 2016-06 – Tekst en fotografie: Peter Bauwens